Iqtisodiy masalalarni matritsa nazariyasi asosida modellashtirish va python dasturlash tilida yechish

Iqtisodiy masalalarni matritsa nazariyasi asosida modellashtirish va python dasturlash tilida yechish

Authors

  • Ilhom Tojiyev
  • Feruza Toʻrayeva
  • Barchinoy Namozova
  • Zuhra Baxronova

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.15707201

Keywords:

Matritsa, iqtisodiy modellashtirish, matematika va informatika fanlari integratsiyasi, Python dasturlash tili, Leontyev modeli, chiziqli algebra, iqtisodiy tahlil, algoritm, daromad, reja, mahsulot, narxlar o‘zgarishi, kompyuter dasturlash, mintaqaviy savdo, logistika, moliyaviy prognozlash, moliyaviy rejalashtirish

Abstract

Ushbu maqolada iqtisodiy masalalarni matritsalar nazariyasi elementlari yordamida tahlil qilish va yechish
masalalari yoritilgan. Dastlab, iqtisodiy modellashtirishda matritsalarni qo‘llagan mashhur olimlar va ularning ilmiy ishlari
o‘rganilgan. Shundan so‘ng, turli iqtisodiy holatlar – daromadlar tahlili, reja va haqiqatdagi ishlab chiqarish farqi, narxlar
o‘zgarishining ta’siri, mahsulotdan tushgan daromadni hisoblash kabi masalalar matritsalar yordamida modellashtirib
yechilgan. Har bir misol uchun Python dasturlash tilida amaliy dasturiy yechimlar ishlab chiqilgan. Bu yondashuv iqtisodiy
tahlillarni avtomatlashtirish va vizuallashtirish imkoniyatini beradi

Author Biographies

Ilhom Tojiyev


Navoiy innovatsiyalar universiteti, f.-m.f.n., Oʻzbekiston

Feruza Toʻrayeva


Alisher Navoiy nomidagi oʻzbek tili va adabiyotiga
ixtisoslashtirilgan umumta’lim maktab, oʻqituvchisi, Navoiy shahar, Oʻzbekiston

Barchinoy Namozova


Navoiy innovatsiyalar universiteti, Axborot texnologiyalari
va tizimlari yoʻnalishi talabasi, Oʻzbekiston

Zuhra Baxronova


Navoiy innovatsiyalar universiteti, Axborot texnologiyalari
va tizimlari yoʻnalishi talabasi, Oʻzbekiston

References

Leontief, W. Input-Output Economics. – New York: Oxford University Press. Second Edition, 1986.

Kantorovich, L.V. Matematicheskie metody organizatsii i planirovaniya proizvodstva. – Moskva: Nauka, 1939.

Samuelson, P.A. Foundations of Economic Analysis. – Harvard University Press. 1947.

Koopmans, T.C. Activity Analysis of Production and Allocation. – New York: Wiley. 1951.

Tinbergen, J. The Design of Development. – Baltimore: Johns Hopkins University Press. 1959.

Golub, G.H., Van Loan, C.F. Matrix Computations. – Baltimore: Johns Hopkins University Press. 1983.

Moler, C. Numerical Computing with MATLAB. – SIAM. 2004.

Strang, G. Introduction to Linear Algebra. – 5th ed. – Wellesley-Cambridge Press. 2016.

Oliphant, T. Guide to NumPy. – USA: Trelgol Publishing. 2007.

Zaitov A.A., Ya.Ishmetov A. Matematika 1 [Matn]. Oʻquv qoʻllanma. / – T.: “Mahalla va oila”, 2022 – 225 b.

Karimov S.X. Matematik modellashtirish asoslari. – Toshkent: O‘zbekiston milliy universiteti nashriyoti, 2019. – 180 b.

Olimov O. Iqtisodiy jarayonlarni modellashtirish: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2020. – 200 b.

Mirzayev Sh. Statistik tahlil va matritsalar nazariyasi. – Toshkent: TDYU nashriyoti, 2021. – 176 b.

Yoqubov A., G‘ulomov S. Chiziqli algebra va uning amaliy qo‘llanmalari. – Toshkent: “Fan va texnologiya”, 2018. – 160

b.

Egamberdiyev A.X. Python dasturlash asoslari: matematik modellashtirish uchun amaliy qo‘llanma. – Toshkent:

Innovatsiya, 2022. – 190 b.

Downloads

Published

2025-05-01

How to Cite

Tojiyev, I., Toʻrayeva, F., Namozova, B., & Baxronova , Z. (2025). Iqtisodiy masalalarni matritsa nazariyasi asosida modellashtirish va python dasturlash tilida yechish. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 3. https://doi.org/10.5281/zenodo.15707201
Loading...