HUDUDIY YENGIL SANOAT KORXONALARINING RAQAMLI TRANSFORMATSIYA DARAJASINI INTEGRAL BAHOLASH (BUXORO VILOYATI TO‘QIMACHILIK KORXONALARI MISOLIDA)

Authors

  • Dilfuza Nuriddinovna Axmedova Asman universiteti “Iqtisodiyot, moliya va boshqaruv” kafedrasi o‘qituvchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.24132128

Abstract

Hududiy iqtisodiyotni rivojlantirişda yengil sanoat korxonalarining raqamli transformatsiya darajasini miqdoriy baholaş masalasi tadqiq etilgan. Raqamli transformatsiya mexanizmining tört elementi va yettita subblokini (raqamli infratuzilma, işlab çiqarişning raqamlaşuvi, raqamli kompetensiyalar, raqamli marketing, raqamli boşqaruv, raqamli moliya va investitsiyalar, axborot xavfsizligi) qamrab oluvchi raqamli transformatsiya indeksi (RTI) metodikasi taklif etilgan. Subbloklarning vazn koeffitsiyentlari 14 nafar ekspert baholari asosida AHP usuli yordamida aniqlangan hamda ekspertlar fikrlarining muvofiqligi Kendall konkordatsiya koeffitsiyenti (W = 0,78) orqali baholangan. Buxoro viloyatidagi 25 ta töqimaçilik korxonasi böyiça örtacha RTI 0,506 ni, variatsiya koeffitsiyenti esa 36,8 foizni taşkil etgani aniqlangan. Bu natijalar korxonalarning raqamli transformatsiya darajasida sezilarli tafovutlar mavjudligini körsatadi. Olingan natijalar asosida korxonalarning raqamli yetuklik guruhlariga mos ravishda tabaqalaştirilgan çora-tadbirlar taklif etilgan. Kalit sözlar: hududiy iqtisodiyot, raqamli transformatsiya, yengil sanoat, töqimaçilik korxonalari, raqamli transformatsiya indeksi, raqamli yetuklik, integral baholaş, Buxoro viloyati.

References

  1. 1.Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 19-maydagi “Buxoro viloyatida zamonaviy paxtaçiliktöqimaçilik klasterini taşkil etiş çora-tadbirlari töğrisida”gi PQ-2978-son qarori. – URL: https://lex.uz.
  2. 2.Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 16-sentabrdagi “Yengil sanoatni yanada rivojlantiriş va tayyor mahsulotlar işlab çiqarişni rağbatlantiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi PQ-4453-son qarori. – URL:
  3. 3.Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi “Raqamli Özbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlaş va uni samarali amalga oşiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi PF-6079-son Farmoni. – URL: https:// lex.uz/docs/-5030957.
  4. 4.Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022–2026-yillarga möljallangan Yangi Özbekistonning taraqqiyot strategiyasi töğrisida”gi PF-60-son Farmoni. – URL: https://lex.uz/docs/-5841063.
  5. 5.Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 10-yanvardagi “Paxta-töqimaçilik klasterlari faoliyatini qöllab-quvvatlaş, töqimaçilik va tikuv-trikotaj sanoatini tubdan isloh qiliş hamda sohaning eksport salohiyatini yanada oşiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi PF-2-son Farmoni. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-6908347.
  6. 6.Аврамчикова, Н. Т. (2021). Цифровая трансформация и стратегическое управление на региональном уровне. Региональная экономика: теория и практика.
  7. 7.Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2014). The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies. W. W. Norton & Company.
  8. 8.Bukht, R., & Heeks, R. (2017). Defining, Conceptualising and Measuring the Digital Economy. Development Informatics Working Paper, (68).
  9. 9.Kurpayanidi, K. I., & Ilyosov, A. A. (2020). Raqamli iqtisodiyotning holati, muammolari va yechimlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (5).
  10. 10.Низамов, А. Б. (2021). Ҳудудлар ижтимоий-иқтисодий ривожланишини бошқариш самарадорлигини ошириш масалалари. Иқтисодиёт ва таълим, (4).
  11. 11.Kagermann, H., Wahlster, W., & Helbig, J. (2013). Recommendations for Implementing the Strategic Initiative INDUSTRIE 4.0. acatech.
  12. 12.Миролюбова, Т. В., & Радионова, М. В. (2021). Влияние цифровой трансформации на социально-экономическое развитие регионов. Экономика региона, 17(3).
  13. 13.Schuh, G., Anderl, R., Gausemeier, J., et al. (2020). Industrie 4.0 Maturity Index: Managing the Digital Transformation of Companies. acatech STUDY.
  14. 14.Negroponte, N. (1995). Being Digital. Alfred A. Knopf.
  15. 15.Rogers, D. (2016). The Digital Transformation Playbook: Rethink Your Business for the Digital Age. Columbia Business School Publishing.
  16. 16.Schwab, K. (2016). The Fourth Industrial Revolution. World Economic Forum.
  17. 17.Tapscott, D. (1996). The Digital Economy: Promise and Peril in the Age of Networked Intelligence. McGraw-Hill.
  18. 18.Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118–144.
  19. 19.Saaty, T. L. (1980). The Analytic Hierarchy Process: Planning, Priority Setting, Resource Allocation. McGraw-Hill.

Downloads

Published

2026-11-11

How to Cite

Axmedova, D. N. (2026). HUDUDIY YENGIL SANOAT KORXONALARINING RAQAMLI TRANSFORMATSIYA DARAJASINI INTEGRAL BAHOLASH (BUXORO VILOYATI TO‘QIMACHILIK KORXONALARI MISOLIDA). GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(11), 146–152. https://doi.org/10.5281/zenodo.24132128