YASHIL IQTISODIYOTGA OʻTISH SHAROITIDA “YASHIL” ISH OʻRINLARINI SHAKLLANTIRISH YOʻNALISHLARI

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23938268

Abstract

Maqolada yashil iqtisodiyotga oʻtish sharoitida Oʻzbekistonda “yashil” ish oʻrinlarini shakllantirish yoʻnalishlari tadqiq etilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi va Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligining 2020–2026-yillardagi rasmiy maʼlumotlari, shuningdek, IRENA va Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT) hisobotlari asosida quyosh va shamol elektr stansiyalarining bandlik salohiyati xalqaro bandlik koeffitsiyentlari usuli yordamida baholangan. 2025-yilda ishga tushirilgan 2 165 MVt quyosh va shamol elektr quvvatlari qurilish-montaj bosqichida taxminan 20,8 ming kishi-yil bandlikni hamda 1,2 mingta doimiy ish oʻrnini taʼminlagani aniqlangan. 2026-yil sentabr holatiga koʻra, 2030-yilgacha 7 GVt quyosh va 12 GVt shamol elektr quvvatlarini ishga tushirish maqsadiga erishish mahalliylashtirish darajasiga qarab, 2026–2030-yillarda oʻrtacha yiliga 17–24 mingta toʻliq stavkali ish oʻrni yaratish imkonini berishi mumkinligi asoslangan. Bu koʻrsatkich ishsizlar sonining 2,3–3,2 foiziga teng. Shuningdek, yashil bandlikni energiya samaradorligi, yashil qurilish, chiqindilarni boshqarish, qishloq xoʻjaligi va transport tarmoqlariga kengaytirish, yashil ish oʻrinlarini statistik hisobga olish hamda ushbu sohalar uchun malakali kadrlar tayyorlash boʻyicha takliflar ishlab chiqilgan.

Keywords

yashil iqtisodiyot, yashil ish oʻrinlari, qayta tiklanuvchi energiya, bandlik koeffitsiyenti, mahalliylashtirish, yashil koʻnikmalar, mehnat bozori

References

  1. 1.ILO. Guidelines concerning a statistical definition of employment in the environmental sector. (2013). 19th International Conference of Labour Statisticians. - Geneva: ILO.
  2. 2.UNEP, ILO, IOE, ITUC. Green Jobs: Towards Decent Work in a Sustainable, Low-Carbon World. - Nairobi: UNEP, 2008.
  3. 3.ILO. World Employment and Social Outlook 2018: Greening with jobs. - Geneva: International Labour Office, 2018. - URL: https://www.ilo.org/resource/news/24-million-jobs-open-green-economy-0
  4. 4.IRENA, ILO. Renewable Energy and Jobs: Annual Review 2025. - Abu Dhabi; Geneva: IRENA, ILO, 2025.
  5. 5.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi “2019-2030-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PQ-4477-son qarori. https:// lex.uz/docs/-4539502
  6. 6.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabrdagi “2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish boʻyicha choratadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-436-son qarori. https://lex.uz/uz/docs/6303233
  7. 7.Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi. “Oʻzbekiston - 2030” strategiyasi: “yashil” iqtisodiyotga oʻtish maqsadlari. - URL: https://minenergy.uz/uz/news/view/3159
  8. 8.Уровень безработицы в Узбекистане опустился ниже 5 %. (2025). Spot.uz. -.
  9. 9.Consoli, D., Marin, G., Marzucchi, A., & Vona, F. (2016). Do green jobs differ from non-green jobs in terms of skills and human capital?. Research Policy. -, 45(5), 1046–1060.
  10. 10.Vona, F., Marin, G., Consoli, D., & Popp, D. (2018). Environmental regulation and green skills: An empirical exploration. Journal of the Association of Environmental and Resource Economists. -, 5(4), 713–753.
  11. 11.Bowen, A., Kuralbayeva, K., & Tipoe, E. L. (2018). Characterising green employment: The impacts of ‘greeningʻ on workforce composition. Energy Economics. -, 72, 263–275.
  12. 12.Cameron, L. (2015). van der Zwaan B. Employment factors for wind and solar energy technologies: A literature review. Renewable and Sustainable Energy Reviews. -, 45, 160–172. https://doi.org/10.1016/j
  13. 13.Rutovitz, J., Dominish, E., & Downes, J. (2015). Calculating global energy sector jobs: 2015 methodology. - Sydney: Institute for Sustainable Futures, UTS, 2015. - 48 p. Institute for Sustainable Futures.
  14. 14.European Commission, Joint Research Centre. Employment in the Energy Sector: Status Report 2020. - Luxembourg: Publications Office of the EU, 2020. https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/ JRC120302
  15. 15.World Bank. Country Climate and Development Report: Uzbekistan. - Washington, DC: World Bank Group, 2023.
  16. 16.World Bank. Prime Picks for a Green Pivot: Uzbekistan State Funds for Climate Action. - Washington, DC: World Bank, 2024. https://hdl.handle.net/10986/42421
  17. 17.GGGI. Green Jobs for the Agriculture and Forestry Sector in the Republic of Uzbekistan. - Seoul: Global Green Growth Institute, 2025.
  18. 18.Производство электроэнергии в Узбекистане выросло на 6 %, а солнечная и ветровая генерация удвоилась. (2026). Spot.uz. -.
  19. 19.В Узбекистане производство «зелёной» энергии превысило 2 млрд кВт·ч. (2026). Anhor.uz. -.
  20. 20.Министерство энергетики Республики Узбекистан. Стратегия развития: к 2026 году совокупная мощность солнечных и ветряных электростанций достигнет 8000 МВт. https://minenergy.uz/ru/news/ view/1801
  21. 21.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining matbuot xizmati. Yoqilgʻi-energetika tarmogʻini oʻrta va uzoq muddatli istiqbolda rivojlantirish rejalari koʻrib chiqildi. - 2026. - 22 sentabr. https://president.uz/oz/lists/view/9648
  22. 22.Системы хранения энергии построят во всех регионах и адаптируют под промышленность. (2026). Spot.uz. -.
  23. 23.Oʻzbekiston 2026-yil yakuniga qadar qariyb 7 GVt yangi energiya quvvatlarini ishga tushirishni reja qilmoqda. (2026). Gazeta.uz. -.
  24. 24.Долю «зелёной» энергии в Узбекистане к 2030 году планируется увеличить до 54 % вместо 40 %. (2024). Gazeta.uz. -.

Downloads

Published

2026-10-01

How to Cite

Toʻxtayeva, X. F. (2026). YASHIL IQTISODIYOTGA OʻTISH SHAROITIDA “YASHIL” ISH OʻRINLARINI SHAKLLANTIRISH YOʻNALISHLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 567–575. https://doi.org/10.5281/zenodo.23938268