O‘ZBEKISTON QISHLOQ XO‘JALIGI KORXONALARIDA XARAJATLAR HISOBINI XALQARO STANDARTLAR ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23912248Abstract
Qishloq xo‘jaligi O‘zbekiston iqtisodiyotida muhim o‘rin tutadi, ammo mavjud milliy xarajatlar hisobi tizimlari Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (XMHST) talablariga to‘liq mos kelmaydi. Bu esa, ayniqsa, biologik aktivlarni baholash va bilvosita xarajatlarni taqsimlashda shaffoflik va qiyoslanadigan ma’lumotlar yetishmasligiga olib keladi, korxonalarning moliyaviy barqarorligi va investitsion jozibadorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu tadqiqotning maqsadi — mavjud nazariy yondashuvlar va amaliy tajribalarni umumlashtirish, XMHST talablari asosida xarajatlar hisobini takomillashtirishning dolzarb yo‘nalishlarini aniqlashdan iborat. Maqolaning metodologik asosini Scopus, Web of Science, Google Scholar kabi xalqaro va O‘zbekistonning ilmiy ma’lumotlar bazalarida 2020-yildan keyin nashr etilgan ilmiy adabiyotlarni tizimli tahlil qilish tashkil etadi. Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, milliy amaliyotda biologik aktivlar asosan tarixiy tannarxda hisobga olinadi, bu XMHST 41 ning adolatli qiymatda baholash talabiga zid. Shuningdek, bilvosita xarajatlarni taqsimlash usullari yetarli darajada aniq emas. Xarajatlar hisobini xalqaro standartlar asosida takomillashtirish qishloq xo‘jaligi korxonalarining moliyaviy shaffofligini oshirish, investitsion jozibadorligini kuchaytirish va boshqaruv qarorlari samaradorligini oshirish uchun muhim ahamiyatga ega.Keywords
qishloq xo‘jaligi, xarajatlar hisobi, xalqaro moliyaviy hisobot standartlari, biologik aktivlar, tannarx, O‘zbekiston, moliyaviy shaffoflikReferences
- 1.Karimov A.A. (2022). Qishloq xo‘jaligida buxgalteriya hisobi va audit (Xalqaro standartlar asosida). Toshkent: Toshkent Moliya Instituti nashriyoti.
- 2.Raximov N.T. (2021). Xarajatlar hisobini takomillashtirishning nazariy va amaliy masalalari. Toshkent: «Fan» nashriyoti.
- 3.Xolmatov A.N. (2023). Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (XMHST 41) talablari asosida qishloq xo‘jaligi korxonalarida biologik aktivlar hisobini takomillashtirish. Iqtisodiyot va Moliya, No. 5, 87-94-betlar. 1 Manba: Muallif ishlanmasi.
- 4.Mirzayev B.B. (2022). Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari tannarxini hisoblashning zamonaviy usullari. Buxgalteriya hisobi va audit, No. 3, 55-62-betlar.
- 5.Yusupov F.X. (2024). Qishloq xo‘jaligi korxonalarida moliyaviy hisobotlarning shaffofligini oshirishda xarajatlar hisobining ahamiyati. Moliya va bank ishi, No. 1, 78-85-betlar.
- 6.Narzieva, G. B., (2025). FINANCIAL LITERACY OF CLIENTS: CURRENT ISSUES IN BANKING PRACTICE. American Journal of Interdisciplinary Research and Development 38. 24-27.
- 7.N Guzal, DX Baxtiyorovich, RS Alisher o‘g‘li., KORXONALARDA XARAJATLARNI TAN OLISH VA BAHOLASHNING XALQARO MEZONLARI: STATISTIK VA DIAGRAMMATIK TAHLIL. SHOKH LIBRARY, 2026 1 (1)
- 8.N Guzal, BU Muxtorovich, ON Abdumalik o‘g., XALQARO STANDARTLAR ASOSIDA XARAJATLAR HISOBINI JORIY ETISH SAMARADORLIGI. SHOKH LIBRARY, 2026.
- 9.N Guzal, B Ravshan, T Aminjon., KORXONALARDA XARAJATLARNI BOSHQARISH SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA BOSHQARUV HISOBOTI TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH. SHOKH LIBRARY 1(1).
Downloads
Published
2026-10-01
How to Cite
G., B. N., Baxriddinov, S., & Jumayev, A. (2026). O‘ZBEKISTON QISHLOQ XO‘JALIGI KORXONALARIDA XARAJATLAR HISOBINI XALQARO STANDARTLAR ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 257–261. https://doi.org/10.5281/zenodo.23912248
Issue
Section
Articles
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


