KAMBAG‘ALLIK TUSHUNCHASINING KO‘P O‘LCHAMLI IQTISODIY MAZMUNI: NAZARIY-USLUBIY YONDASHUV

Authors

  • Zarnigor Botirali qizi Ulashova Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Iqtisodiyot nazariyasi kafedrasi mustaqil izlanuvchisi Ilmiy rahbar: S.R. Topildiyev Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “Fundamental iqtisodiyot” kafedrasi professori https://orcid.org/0009-0005-3853-5101

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23438252

Abstract

Maqolada “kambag‘allik” tushunchasining iqtisodiy mazmuni nazariy-uslubiy jihatdan tadqiq etilgan. Mutlaq, nisbiy, imkoniyatlar va ko‘p o‘lchamli yondashuvlarning evolyutsiyasi qiyosiy tahlil qilinib, ularning har biri kambag‘allikning muayyan qirralarini yoritishi asoslangan. O‘zbekistonda 2021-2025-yillarda pul ko‘rinishidagi kambag‘allik darajasi sezilarli kamaygani bilan birga, mehnat bozorida gender muvozanatini yanada yaxshilash, ayollar bandligining rasmiylashuv darajasini oshirish hamda raqamli moslashuv imkoniyatlarini kengaytirish zarurati statistik ma’lumotlar asosida ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijasida to‘rtta o‘lcham - daromad, gender tengsizligi, inson kapitali va raqamli moslashuvni uchta darajada - shaxs, oila va jamiyat miqyosida birlashtiruvchi “to‘siqlar zanjiri” konseptual modeli taklif etilgan. Mazkur model asosida “kambag‘allik” tushunchasining mualliflik ta’rifi ishlab chiqilgan.

Keywords

kambag‘allik, ko‘p o‘lchamli kambag‘allik, gender tengsizligi, inson kapitali, raqamlashtirish, to‘siqlar zanjiri, ayollar tadbirkorligi

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 16.02.2026-yildagi “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-21-sonli Farmoni [Elektron resurs]. - LexUZ. - URL: https://lex.uz/docs/-8050769

Alkire, S., & Foster, J. (2011). Counting and multidimensional poverty measurement / S. Alkire, J. Foster. Journal of Public Economics. -, 95(7), 476–487.

Anhor.uz. “Kambag‘allikdan farovonlik sari”: Raqamlar o‘smoqda, farovonlik-chi? [Elektron resurs]. - 2025. - 18 sentabr. - URL: https://anhor.uz/uzl/news/kambag-allikdan-farovonlik-sari/

Banerjee, A. V., & Duflo, E. (2011). Poor Economics: A Radical Rethinking of the Way to Fight Global Poverty / A.V. Banerjee, E. Duflo. - New York: PublicAffairs, 2011. PublicAffairs.

Becker, G. S. (1964). Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education / G.S. Becker. - New York: Columbia University Press, 1964. Columbia University Press.

Chant, S. (2008). The ‘feminisation of poverty’ and the ‘feminisation’ of anti-poverty programmes: Room for revision? / S. Chant. Journal of Development Studies, 44(2), 165–197.

Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi. 2025-yilda O‘zbekistonda kambag‘allik va aholi daromadlari darajasi tahlili [Elektron resurs]. - 2025. - 31 dekabr. - URL: https://dunyo.info/en/news/ceir-predstavilanaliz-urovnya-bednosti-i-dohodov-naseleniya-v-uzbekistane

Kabeer, N. (2005). Gender equality and women’s empowerment: A critical analysis of the third Millennium Development Goal / N. Kabeer. Gender & Development. -, 13(1), 13–24.

Myrdal, G. (1957). Economic Theory and Under-developed Regions / G. Myrdal. Duckworth.

Nurkse, R. (1953). Problems of Capital Formation in Underdeveloped Countries / R. Nurkse. - Oxford: Basil Blackwell, 1953. Basil Blackwell.

Nussbaum, M. (2011). Creating Capabilities: The Human Development Approach / M. Nussbaum. Harvard University Press.

Pearce, D. (1978). The feminization of poverty: Women, work and welfare / D. Pearce. Urban and Social Change Review. -, 11, 28–36.

Rowntree, B. S. (1901). Poverty: A Study of Town Life / B.S. Rowntree. - London: Macmillan, 1901. Macmillan.

Schultz, T. W. (1961). Investment in human capital / T.W. Schultz. American Economic Review. -, 51(1), 1–17.

Sen, A. (1999). Development as Freedom / A. Sen. - Oxford: Oxford University Press, 1999. Oxford University Press.

Spot.uz. 2025-yilda O‘zbekistonda kambag‘allik darajasi 5,8% gacha qisqardi [Elektron resurs]. – 2025. – 31 dekabr. – URL: https://www.spot.uz/oz/2025/12/31/poverty-rate/

Townsend, P. (1979). Poverty in the United Kingdom: A Survey of Household Resources and Standards of Living / P. Townsend. Penguin Books.

UNDP, OPHI. Global Multidimensional Poverty Index 2024 / UNDP, OPHI. – New York: UNDP, 2024.

Van Dijk J. The Digital Divide / J. Van Dijk. – Cambridge: Polity Press, 2020.

World Bank. Uzbekistan Country Gender Assessment / World Bank. - Washington, DC: World Bank, 2024. – [Elektron resurs]. - URL: https://www.worldbank.org/en/country/uzbekistan/publication/country-genderassessment-2024

Downloads

Published

2026-10-17

How to Cite

Ulashova, Z. B. qizi. (2026). KAMBAG‘ALLIK TUSHUNCHASINING KO‘P O‘LCHAMLI IQTISODIY MAZMUNI: NAZARIY-USLUBIY YONDASHUV. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 153–159. https://doi.org/10.5281/zenodo.23438252
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son