YUQORI QO‘SHILGAN QIYMATLI MAHSULOTLAR ISHLAB CHIQARISHNI VA MAHALLIYLASHTIRISHNI RAG‘BATLANTIRISH ASOSIDA TARKIBIY O‘ZGARISHLAR SAMARADORLIGINI OSHIRISH

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23413707

Abstract

Maqolada O‘zbekiston milliy iqtisodiyotida markazlashgan rejalashtirish tizimidan bozor munosabatlariga o‘tish jarayonida amalga oshirilgan makroiqtisodiy va tarkibiy islohotlar, xususan, 1995–2025-yillarda yalpi ichki mahsulot (YaIM) tarkibida qishloq xo‘jaligi va sanoat tarmoqlari ulushining o‘zgarish dinamikasi hamda tarkibiy nisbatlari tadqiq etilgan. Tadqiqotda agrar sektorni yanada rivojlantirishda “Saqlash — Qayta ishlash — Qadoqlash” bosqichlarini o‘zaro uzviy bog‘lash, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish va mahsulotlarni saqlash samaradorligini oshirish muhim ahamiyatga ega ekani asoslangan. Shuningdek, yetishtirilgan hosilning 30–40 foizigacha bo‘lgan qismini saqlab qolish, meva-sabzavot mahsulotlarining eksport salohiyatini kengaytirish hamda ularni chuqur qayta ishlash va zamonaviy qadoqlash orqali mahsulot qiymatini 2–3 baravargacha oshirish imkoniyatlari yoritilgan. Ushbu yo‘nalishlarni rag‘batlantirish maqsadida muallif tomonidan agroqayta ishlash korxonalari va zamonaviy qadoqlash texnologiyalarini joriy etgan xo‘jalik yurituvchi subyektlar uchun foyda solig‘i stavkasini 15 foizdan 1 foizgacha pasaytirishga asoslangan manzilli fiskal mexanizm taklif etilgan.

Keywords

makroiqtisodiy islohotlar, tarkibiy o‘zgarishlar, YaIM, agrar sektor, qayta ishlash va qadoqlash, hosil yo‘qotishlarini qisqartirish, manzilli fiskal mexanizm, foyda solig‘i, fiskal arbitraj, Laffer effekti, fiskal multiplikator

References

World Bank. Agribusiness Development and Value Addition in Central Asia: Structural Challenges and Opportunities. — Washington, D.C.: World Bank Group, 2021. — 98 p.

Porter, M. E. (2011). Creating Shared Value: How to reinvent capitalism—and unleash a wave of innovation and growth / M. E. Porter, M. R. Kramer. Harvard Business Review, 89(1), 62–77.

Мустафакулов, Ш. И. (2019). Инвестицион муҳит жозибадорлиги: назария ва амалиёт: монография / Ш. И. Мустафакулов. Baktria Press.

Хусанов, Р. Ҳ. (2020). Аграр соҳада қиймат занжирини ривожлантириш ва агросаноат кластерлари самарадорлиги / Р. Ҳ. Хусанов. Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар, (4).

Laffer, A. B. (1986). The Ellipse: An Historical Review of the Laffer Curve / A. B. Laffer. A. B. Laffer Associates.

Keynes, J. M. (1936). The General Theory of Employment, Interest, and Money / J. M. Keynes. Palgrave Macmillan.

Ваҳобов, А. В. (2022). Солиқлар ва солиққа тортиш: дарслик / А. В. Ваҳобов, А. С. Жўраев. Sharq.

Ташмурадова, Б. Э. (2023). Корхоналар инвестицион фаоллигини рағбатлантиришда фискал преференциялар таъсирини баҳолаш / Б. Э. Ташмурадова. Moliya va bank ishi, (1).

Национальный комитет Республики Узбекистан по статистике. Официальный сайт. — URL: https://stat.uz.

Национальный комитет Республики Узбекистан по статистике. Сельское, лесное и рыбное хозяйство. — URL: download&catid=611&id=4235&Itemid=1000000000000.

Downloads

Published

2026-10-16

How to Cite

Yoqubova, Z. T. qizi. (2026). YUQORI QO‘SHILGAN QIYMATLI MAHSULOTLAR ISHLAB CHIQARISHNI VA MAHALLIYLASHTIRISHNI RAG‘BATLANTIRISH ASOSIDA TARKIBIY O‘ZGARISHLAR SAMARADORLIGINI OSHIRISH. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 151–156. https://doi.org/10.5281/zenodo.23413707
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son