KICHIK FERMER XO‘JALIKLARIDA RAQAMLASHTIRISH (SMART FARMING) JARAYONLARINING IQTISODIY SAMARADORLIGI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23388055Abstract
Ushbu maqolada Jizzax viloyati misolida kichik fermer xo‘jaliklariga zamonaviy raqamli texnologiyalar (Smart Farming) joriy etilishining iqtisodiy samaradorligi IMRAD (Kirish, Adabiyotlar sharhi, Metodologiya, Natijalar, Muhokama) formati asosida chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot viloyatning turli iqlim va tuproq sharoitlariga ega bo‘lgan tumanlaridagi (Mirzacho‘l, Zomin, G‘allaorol) 120 ta fermer xo‘jaligi ma’lumotlariga asoslangan. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, raqamlashtirish vositalari (tuproq sensorlari, avtomatlashtirilgan sug‘orish, agro-dronlar va boshqaruv platformalari) operatsion xarajatlarni (OPEX) o‘rtacha 22–30% ga qisqartirish, hosildorlikni esa 18–25% ga oshirish imkonini beradi. Iqtisodiy modellashtirish natijasida kiritilgan investitsiyalarning o‘zini oqlash muddati (ROI) hamda sof joriy qiymati (NPV) ijobiy dinamikaga ega ekanligi isbotlandi. Shuningdek, maqolada kichik xo‘jaliklarda raqamli transformatsiyani sekinlashtiruvchi omillar va ularni bartaraf etish yuzasidan amaliy takliflar ishlab chiqilgan.Keywords
Smart Farming, raqamli qishloq xo‘jaligi, iqtisodiy samaradorlik, Jizzax viloyati, ROI, investitsiya, kichik fermer xo‘jaliklari, agro-innovatsiyalar, resurslarni tejash, ekonometrik tahlilReferences
Kurguzov, V. (2022). Economic efficiency of precision agriculture technologies. Journal of Agrarian Economics, 45(2), 112-124.
Smith, A.,&Jones, B. (2021). Smart Farming for Smallholders: Barriers and Opportunities. International Journal of Agricultural Innovation, 18(3), 200-215.
Toshmatov, E., Abdullaev, Q.,&Karimova, M. (2023). O’zbekistonda suv tejovchi texnologiyalarni joriy etishning moliyaviy muammolari. Iqtisodiyot va Ta’lim, (4), 45-53.
Tiwari, R., et al. (2021). IoT based smart agriculture: A systematic review. Computers and Electronics in Agriculture, 188, 106308.
Jizzax viloyati statistika boshqarmasi ma’lumotlari. (2024). Qishloq, o’rmon va baliq xo’jaligi asosiy ko’rsatkichlari.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
