MILLIY IQTISODIYOT INNOVATSION SALOHIYATINING IQTISODIY MAZMUNINI TAKOMILLASHTIRISH VA UNI BAHOLASHNING NAZARIY-USLUBIY ASOSLARI

Authors

  • Muhammadjon Samadqulov Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filiali tadqiqotchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23366628

Abstract

Ushbu maqolada milliy iqtisodiyot innovatsion salohiyatining iqtisodiy mazmuni, uni baholashning nazariyuslubiy asoslari hamda O‘zbekiston misolida amaliy tahlili yoritilgan. Tadqiqotda innovatsion salohiyat faqat patent yoki texnologik natijalar bilan emas, balki R&D xarajatlari, tadqiqotchilar soni, STEM bitiruvchilari ulushi, internet qamrovi, innovatsion faol korxonalar ulushi va patent arizalari kabi ko‘rsatkichlar birligi asosida baholanishi asoslab berilgan. Shu maqsadda milliy iqtisodiyot innovatsion salohiyati integral indeksi (ISI) taklif etilib, uning mazmuni resurslar, infratuzilma va natijaviy ko‘rsatkichlar o‘zaro bog‘liqligida talqin qilingan. Empirik tahlilda 2018–2025-yillar bo‘yicha O‘zbekiston ma’lumotlari asosida korrelyatsiya va regressiya usullari qo‘llanildi. Natijalar innovatsion faol korxonalar ulushi, tadqiqotchilar soni va internet qamrovi innovatsion salohiyatga eng sezilarli ta’sir ko‘rsatuvchi omillar ekanini ko‘rsatdi. Shu bilan birga, kuzatuvlar sonining cheklanganligi va omillararo yuqori bog‘liqlik regressiya natijalarini ehtiyotkor talqin qilish zarurligini ko‘rsatadi. Tadqiqot yakunida O‘zbekistonda innovatsion salohiyatni rivojlantirish uchun resurs bazasini mustahkamlash, ilm-fan, ta’lim va biznes integratsiyasini kuchaytirish hamda innovatsion ko‘rsatkichlar monitoringini takomillashtirish zarurligi xulosa qilindi.

Keywords

innovatsiya, innovatsion salohiyat, milliy iqtisodiyot, integral indeks, R&D, tadqiqotchilar, STEM, patent, raqamli infratuzilma, innovatsion faol korxonalar

References

1. Porter, M.E., Stern, S. National Innovative Capacity. Harvard Business School / NBER Working Paper, 2000. 2. OECD. Managing National Innovation Systems. Paris: OECD, 1999. 3. WIPO. Global Innovation Index 2025: Appendix I – Conceptual and Measurement Framework. Geneva: WIPO, 2025. 4. Lee, C.C. What affects national innovative capacity? The role of innovation infrastructure and environment. Economic Analysis and Policy, 2025. 5. Pegkas, P., Staikouras, C., Tsamadias, C. Does research and development expenditure impact innovation? Evidence from the European Union countries. Journal of Policy Modeling, 2019. 6. The Impact of R&D Input on Technological Innovation: Evidence from South Asia and Southeast Asia. Mathematical Problems in Engineering, 2020. 7. UNECE. Innovation for Sustainable Development Review of Uzbekistan. United Nations Economic Commission for Europe, 2022. 8. WIPO. Global Innovation Index 2025 – Uzbekistan country profile. Geneva: WIPO, 2025. 9. Proposal of a model to measure national innovation capacity. Innovation and Entrepreneurship, 2025. 10. OECD. The Knowledge-Based Economy. OECD/GD(96)102, 1996. 11. WIPO. Global Innovation Index 2024 – Uzbekistan country profile. Geneva: WIPO, 2024. 12. World Bank / UNESCO UIS. Research and development expenditure (% of GDP) – Uzbekistan. 2026 access. 13. World Bank / ITU. Individuals using the Internet (% of population) – Uzbekistan. 2026 access. 14. WIPO. Uzbekistan – Intellectual Property Statistics Country Profile. 2026 edition. 15. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. 94.2% of Uzbekistan’s population uses the Internet. 2025.

Downloads

Published

2025-01-01

How to Cite

Samadqulov, M. (2025). MILLIY IQTISODIYOT INNOVATSION SALOHIYATINING IQTISODIY MAZMUNINI TAKOMILLASHTIRISH VA UNI BAHOLASHNING NAZARIY-USLUBIY ASOSLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 3(1), 1073–1081. https://doi.org/10.5281/zenodo.23366628

DOI

Pages

1073-1081

Citation

Vol. 3 No. 1 (2025): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali