TO‘QIMACHILIK SANOATI KORXONALARIDA INNOVATSION FAOLIYATNI BOSHQARISHNING NAZARIY ASOSLARI VA QIYMAT ZANJIRIGA YO‘NALTIRILGAN TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23278657Abstract
Maqolada to‘qimachilik sanoati korxonalarida innovatsion faoliyatni boshqarishning nazariy asoslari, uning iqtisodiy mohiyati va tarmoq qiymat zanjiri bilan bog‘liqligi tadqiq etilgan. Innovatsiya nazariyasining klassik va zamonaviy yondashuvlari qiyosiy tahlil qilinib, to‘qimachilik korxonasi uchun innovatsion faoliyatning mualliflik ta’rifi taklif etilgan. Yigiruv, to‘quv, pardozlash va tikuv bosqichlarida innovatsiyalarning iqtisodiy samara manbalari aniqlangan, boshqaruvning tashkiliy va iqtisodiy vositalari yagona mexanizm tuzilmasiga keltirilgan. Milliy statistika ma’lumotlari asosida mamlakatda innovatsion mahsulotlar hajmi va joriy etilgan innovatsiyalar tarkibi tahlil qilinib, texnologik innovatsiyalar ustunligi va bozor innovatsiyalarining kam rivojlanganligi ko‘rsatilgan. Yevropa Ittifoqi, Turkiya va Xitoy tajribasi asosida O‘zbekiston to‘qimachilik korxonalari uchun moslashtirish shartlari ishlab chiqilgan.Keywords
to‘qimachilik sanoati, innovatsion faoliyat, tashkiliy-iqtisodiy mexanizm, qiymat zanjiri, qo‘shilgan qiymat, texnologik innovatsiya, bozor innovatsiyasi, xorijiy tajriba, raqobatbardoshlikReferences
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022-2026-yillarda O‘zbekiston Respublikasining innovatsion rivojlanish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-165-son Farmoni. (2022, 6 iyul). https://lex.uz/docs/-6102462
O‘zbekiston Respublikasining “Innovatsion faoliyat to‘g‘risida”gi O‘RQ-630-son Qonuni. (2020, 24 iyul). https://lex. uz/docs/-4910391
Schumpeter, J. A. (1934). The Theory of Economic Development. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Drucker, P. F. (1985). Innovation and Entrepreneurship: Practice and Principles. New York: Harper & Row.
Freeman, C. (1987). Technology Policy and Economic Performance: Lessons from Japan. London: Pinter.
Porter, M. E. (1990). The Competitive Advantage of Nations. New York: Free Press.
Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic Capabilities and Strategic Management. Strategic Management Journal, 18(7), 509–533.
Chesbrough, H. W. (2003). Open Innovation: The New Imperative for Creating and Profiting from Technology. Boston: Harvard Business School Press.
OECD/Eurostat. (2018). Oslo Manual 2018: Guidelines for Collecting, Reporting and Using Data on Innovation (4th ed.). Paris: OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264304604-en
Yodgorova, Sh. X. (2022). To‘qimachilik sanoati korxonalarini rivojlantirish yo‘nalishlari. Iqtisodiyot va ta’lim, maxsus son, 293–299.
Abdujabborov, A. A. (2023). To‘qimachilik sanoat korxonalarida innovatsion jarayonlarni rivojlantirish. Innovative Development in Educational Activities, 2(5), 165–169. https://doi.org/10.5281/zenodo.7742138
Matkarimov, F. B. (2024). To‘qimachilik sanoatining O‘zbekiston milliy iqtisodiyotida tutgan o‘rni va ahamiyati. International Finance & Accounting, (5).
Azizillayev, M. O. (2025). To‘qimachilik sohasining milliy iqtisodiyotdagi o‘rni va mahsulot eksporti hajmini oshirish imkoniyatlari. Aktuar moliya va buxgalteriya hisobi ilmiy jurnali, 5(9), 1–6.
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2025). Science and innovation in the Republic of Uzbekistan [Press-reliz]. https://stat.uz/img/press-relizlar/press-reliz-innovatsiya-eng-25_07_2025_p64657.pdf
WIPO. (2025). Global Innovation Index 2025: Uzbekistan. Geneva: World Intellectual Property Organization.
Anhor.uz. (2025, 13 avgust). O‘zbekistonda to‘qimachilik sohasida susayish kuzatilmoqda. https://anhor.uz/uzl/ news/o-zbekistonda-to-qimachilik-sohasida-susayish-kuzatilmoqda/
European Commission. (2022). EU Strategy for Sustainable and Circular Textiles (COM(2022) 141 final). Brussels.
Türkiye Cumhuriyeti. (2008). Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun (Kanun No. 5746). Ankara.
State Council of the People’s Republic of China. (2015). Notice on Issuing “Made in China 2025” (Guo Fa [2015] No. 28). Beijing.
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1992). The Balanced Scorecard - Measures that Drive Performance. Harvard Business Review, 70(1), 71-79.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


