AHOLI JON BOSHIGA DAROMADLARNI ARIMA MODELI ASOSIDA PROGNOZLASHTIRISH: O‘ZBEKISTON MISOLIDA

Islom Ilhomovich Xolto‘rayev

doi:10.5281/zenodo.23162871

AHOLI JON BOSHIGA DAROMADLARNI ARIMA MODELI ASOSIDA PROGNOZLASHTIRISH: O‘ZBEKISTON MISOLIDA

Authors

Islom Ilhomovich Xolto‘rayev Navoiy innovatsiyalar universiteti, Umumiy fanlar kafedrasi o‘qituvchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23162871

Abstract

Ushbu tezisda O‘zbekiston Respublikasida 2014–2025-yillardagi aholi jon boshiga umumiy daromadlar hajmi vaqt qatori ARIMA (AutoRegressive Integrated Moving Average) modeli yordamida tahlil qilingan. Statsionarlikni tekshirish, birinchi tartibli differensiallash va korrelogramma tahlili asosida ARIMA (1,1,0) ko‘rinishidagi model tanlandi, uning o‘rtacha mutlaq foiz xatoligi (MAPE) 8,17 foizni tashkil etdi. Model asosida 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan prognoz qiymatlari va ularning 95 foizli ishonch oralig‘i hisoblab chiqildi. Natijalar iqtisodiy rejalashtirish va ijtimoiy siyosatni asoslashda foydalanilishi mumkin.

Keywords

aholi jon boshiga daromad, ARIMA modeli, vaqt qatorlari tahlili, statsionarlik, ekonometrik prognozlash.

References

1. Box G. E. P., Jenkins G. M. Time Series Analysis: Forecasting and Control. — San Francisco: Holden-Day, 1976.

2. Gujarati D. N., Porter D. C. Basic Econometrics. — 5th ed. — New York: McGraw-Hill/Irwin, 2009.

3. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Aholi umumiy daromadlari. — Rasmiy statistik material. — URL: https://stat.uz/img/news/aoli-umumij-daromadlari_lotin--24_01_2025_p94578.pdf

4. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Aholi jon boshiga umumiy daromadlar hajmi. Statistika integrallashgan axborot tizimi (SIAT). — URL: https://siat.stat.uz/data/384/

Downloads

Published

2026-02-25

How to Cite

Xolto‘rayev, I. I. (2026). AHOLI JON BOSHIGA DAROMADLARNI ARIMA MODELI ASOSIDA PROGNOZLASHTIRISH: O‘ZBEKISTON MISOLIDA. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4, 847–849. https://doi.org/10.5281/zenodo.23162871