FERTIL YOSHDAGI AYOLLAR SALOMATLIGINI BOSHQARISHNING JAHON TAJRIBASI VA O‘ZBEKISTON UCHUN ISTIQBOLLAR
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23010926Abstract
Ushbu tezisda fertil yoshdagi ayollar salomatligini boshqarishda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalaridan foydalanishning zamonaviy holati, tibbiy, tashkiliy va iqtisodiy ahamiyati hamda O‘zbekistonda ushbu yo‘nalishni rivojlantirish istiqbollari tahlil qilinadi. Jahon tajribasi asosida SIning infertillikni prognozlash, homiladorlik xavflarini baholash, skrining va diagnostika, tibbiy tasvirlarni tahlil qilish, klinik qarorlarni qo‘llab-quvvatlash hamda reproduktiv salomatlik bo‘yicha axborot berishdagi imkoniyatlari yoritilgan. Shuningdek, O‘zbekistonning 2010–2026-yillardagi demografik ko‘rsatkichlari, xususan, ayollar soni va jami fertillik koeffitsiyenti dinamikasi o‘rganilgan. Natijalar ayollar sonining barqaror o‘sishi fonida fertillik ko‘rsatkichlarida muayyan o‘zgarishlar kuzatilayotganini ko‘rsatadi. Shu asosda fertil yoshdagi ayollar salomatligini individual monitoring qilish va xavflarni erta prognozlash uchun mahalliy ma’lumotlarga asoslangan SI tizimlarini ishlab chiqishning maqsadga muvofiqligi asoslanadi.Keywords
sun’iy intellekt, fertil yosh, reproduktiv salomatlik, fertillik, ayollar salomatligi, diagnostika, prognozlash, raqamli tibbiyot, O‘zbekiston.References
1. Mengistu S., Tamrat T., Betran A.-P. et al. The use of artificial intelligence in sexual and reproductive health: a comprehensive scoping review // npj Women’s Health. – 2025. – Vol. 3. – Article 70. – DOI: 10.1038/s44294-025-00118-3. – URL: https://www.nature.com/articles/s44294-025-00118-3.
2. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Doimiy aholi soni (ayollar, qishloq joylarda) // SIAT statistik ma’lumotlar bazasi. – Kod: 2.01.02.0061. – URL: https://siat.stat.uz/data/4117/.
3. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Doimiy aholi soni (ayollar, shahar joylarda) // SIAT statistik ma’lumotlar bazasi. – Kod: 2.01.02.0060. – URL: https://siat.stat.uz/data/4116/.
4. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Fertillik koeffitsiyenti (jami) // SIAT statistik ma’lumotlar bazasi. – Kod: 2.01.01.0080. – URL: https://siat.stat.uz/data/4515/.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy sohada sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish kengaytiriladi // O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti. – 2025. – 1-dekabr. – URL: https://president.uz/oz/lists/view/8721.
6. Uzbekistan Digital Health Platform. Uzbekistan Digital Health Platform: FHIR R5 Implementation Guide. – Version 0.9.2. – Draft, 23 September 2026. – URL: https://dhp.uz/fhir/core/en/index.html.
7. World Health Organization. The role of artificial intelligence in sexual and reproductive health and rights:
technical brief. – Geneva: World Health Organization, 2024. – 15 p. – ISBN 978-92-4-009070-5. – URL: https://www.who.int/publications/i/item/9789240090705.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
