YASHIRIN IQTISODIYOTNING NAZARIY EVOLYUTSIYASI VA UNI BAHOLASHNING ZAMONAVIY ILMIY YONDASHUVLARI

Authors

  • Nursultan Afenov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22741822

Abstract

Tadqiqotda yashirin iqtisodiyot tushunchasining shakllanish evolyutsiyasi va uning ko‘lamini
baholashning zamonaviy ilmiy yondashuvlari tahlil qilingan. Yashirin iqtisodiyot faqat soliqlardan bo‘yin tovlash
va yashirilgan daromadlar bilan bog‘liq hodisa sifatida emas, balki institutsional zaifliklar, ortiqcha tartibga
solish, boshqaruv muammolari va mehnat bozori nomukammalligi ta’sirida shakllanuvchi ko‘p qirrali iqtisodiy
hodisa sifatida yoritilgan. Bevosita baholash usullari, jumladan, so‘rov va tekshiruvlar, shuningdek, bilvosita
baholash usullari — pul talabi modeli, elektr energiyasi iste’moli usuli va MIMIC modeli ko‘rib chiqilib, har bir
usulning o‘ziga xos imkoniyatlari va cheklovlari tahlil qilingan. Shu asosda yashirin iqtisodiyot ko‘lamini yanada
ishonchli baholash uchun turli metodologik yondashuvlarni mamlakatga xos institutsional omillar tahlili bilan
uyg‘unlashtirish zarurligi asoslangan

Keywords

yashirin iqtisodiyot, norasmiy iqtisodiyot, soya iqtisodiyoti, soliqdan bo‘yin tovlash, pul talabi usuli, MIMIC modeli, institutsional iqtisodiyot

Author Biography

Nursultan Afenov

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
Mustaqil tadqiqotchi

References

1. International Monetary Fund, World Bank, International Labour Organization. Reports on Informality and

Labor Market Statistics [Elektron resurs]. – URL: https://www.imf.org

2. Cagan, P. The Demand for Currency Relative to the Total Money Supply / P. Cagan // Journal of Political

Economy. – 1958. – Vol. 66, No. 4. – P. 303–328.

3. Gutmann, P. M. The Subterranean Economy / P. M. Gutmann // Financial Analysts Journal. – 1977. – Vol.

33, No. 6. – P. 26–34.

4. de Soto, H. The Other Path: The Invisible Revolution in the Third World / H. de Soto. – New York : Harper

& Row, 1989.

5. Feige, E. L. Defining and Estimating Underground and Informal Economies: The New Institutional

Economics Approach / E. L. Feige // World Development. – 1990. – Vol. 18, No. 7. – P. 989–1002.

6. Frey, B. S. The Hidden Economy as an “Unobserved” Variable / B. S. Frey, H. Weck-Hannemann //

European Economic Review. – 1984. – Vol. 26, No. 1–2. – P. 33–53.

7. Schneider, F. Shadow Economies: Size, Causes, and Consequences / F. Schneider, D. H. Enste // Journal

of Economic Literature. – 2000. – Vol. 38, No. 1. – P. 77–114.

8. Dell’Anno, R. A Complex Approach to Estimate the Shadow Economy: The Structural Equation Modelling

/ R. Dell’Anno, F. Schneider // Underground Economies / ed. by M. Faggnini, T. Looks. – Edward Elgar,

2009.

9. Tanzi, V. Uses and Abuses of Estimating the Underground Economy / V. Tanzi // The Economic Journal. –

1999. – Vol. 109, No. 456. – P. F338–F347.

10. Schneider, F. Shadow Economies Around the World: What Did We Learn Over the Last 20 Years? / F.

Schneider, L. Medina. – IMF Working Paper. – 2018. – No. 18/17.

Downloads

Published

2026-09-01

How to Cite

Afenov , N. (2026). YASHIRIN IQTISODIYOTNING NAZARIY EVOLYUTSIYASI VA UNI BAHOLASHNING ZAMONAVIY ILMIY YONDASHUVLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(9), 80–85. https://doi.org/10.5281/zenodo.22741822
Vol. 4 No. 9 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 9-son