KORPORATIV BOSHQARUVNING QURILISH KORXONALARI IQTISODIY SAMARADORLIGIGA TA’SIRINI BAHOLASHNING NAZARIY YONDASHUVLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22629516Abstract
Maqolada korporativ boshqaruvning qurilish korxonalari iqtisodiy samaradorligiga ta’sirini
baholashning nazariy yondashuvlari tizimli ravishda tahlil qilingan. Tadqiqot agentlik, steykxolder, institutsional
va resurslarga asoslangan nazariyalar doirasida olib borilib, korporativ boshqaruv mexanizmlarining
samaradorlikka ta’sir kanallari ajratib ko‘rsatilgan hamda qurilish tarmog‘ining ushbu bog‘liqlikni o‘zgartiruvchi
moderator xususiyatlari asoslab berilgan. Muallif tomonidan korporativ boshqaruv sifati indeksi (KBSI) va uning
iqtisodiy samaradorlikka ta’sirini o‘lchovchi regressiya spetsifikatsiyasi taklif etilgan.
Keywords
korporativ boshqaruv, qurilish korxonalari, iqtisodiy samaradorlik, agentlik nazariyasi, kuzatuv kengashi, oshkoralik, manfaatdor tomonlar, korporativ boshqaruv sifati indeksi, aktivlar rentabelligi, institutsional muhit.References
1. Berle A.A., Means G.C. The Modern Corporation and Private Property. – New York: Macmillan, 1932. –
396 p.
2. Jensen M.C., Meckling W.H. Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership
Structure // Journal of Financial Economics. – 1976. – Vol. 3, No. 4. – P. 305–360.
3. Fama E.F., Jensen M.C. Separation of Ownership and Control // Journal of Law and Economics. – 1983.
– Vol. 26, No. 2. – P. 301–325.
4. Freeman R.E. Strategic Management: A Stakeholder Approach. – Boston: Pitman, 1984. – 276 p.
5. Williamson O.E. The Economic Institutions of Capitalism. – New York: Free Press, 1985. – 450 p.
6. Donaldson L., Davis J.H. Stewardship Theory or Agency Theory: CEO Governance and Shareholder
Returns // Australian Journal of Management. – 1991. – Vol. 16, No. 1. – P. 49–64.
7. Shleifer A., Vishny R.W. A Survey of Corporate Governance // The Journal of Finance. – 1997. – Vol. 52,
No. 2. – P. 737–783.
8. La Porta R., Lopez-de-Silanes F., Shleifer A., Vishny R. Investor Protection and Corporate Governance //
Journal of Financial Economics. – 2000. – Vol. 58, No. 1–2. – P. 3–27.
9. Gompers P., Ishii J., Metrick A. Corporate Governance and Equity Prices // The Quarterly Journal of
Economics. – 2003. – Vol. 118, No. 1. – P. 107–156.
10. Kaka E.J. Corporate Governance and Financial Reporting Quality of Construction Companies in Nigeria //
Journal of Contemporary Accounting. – 2023. – Vol. 5, No. 3. – P. 127–141. DOI: 10.20885/jca.vol5.iss3.
art1.
11. OECD. G20/OECD Principles of Corporate Governance 2023. – Paris: OECD Publishing, 2023. DOI:
10.1787/ed750b30-en.
12. Радыгин А.Д., Энтов Р.М. Корпоративное управление и защита прав собственности: эмпирический
анализ и актуальные направления реформ. – М.: Институт экономики переходного периода, 2001.
– 175 с.
13. Ткаченко Д.Ю. Оценка качества корпоративного управления и инвестиционная привлекательность
российских компаний // Аудит и финансовый анализ. – 2008. – № 10. – С. 1–8.
14. Дементьева А.Г. Модели корпоративного управления: опыт зарубежных стран и России // Право и
управление. XXI век. – 2008. – № 8. – С. 44–51.
15. Muminova E.A. To‘qimachilik sanoati korxonalarida korporativ boshqaruvning innovatsion paradigmasi:
metodologiya, tajriba va rivojlanish istiqbollari: monografiya. – Farg‘ona, 2021. DOI: 10.5281/
zenodo.5676091.
16. Kurbaniyazov Sh.K. Qurilish materiallari sanoatida korporativ boshqaruvning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmini
joriy etish samaradorligi: i.f.f.d. (PhD) diss. – Toshkent: TDIU, 2018. – 92 b.
17. Suyunov D.X., Xoshimov E.A. Korporativ boshqaruv modellari: konseptual jihatlar, zamonaviy tendensiyalar
va konvergensiya imkoniyatlari // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2017. – № 4. – B. 1–13.
18. Goziyev M.Sh. Qurilish sanoati korxonalari iqtisodiy salohiyatini boshqarishda iqtisodiy manfaatlarning
shakllanishi // Research Focus International Scientific Journal. – 2023. – B. 92–95. DOI: 10.5281/
zenodo.8403688.
19. Arifdjanova Z.D. Qurilish korxonalarida boshqaruv samaradorligini takomillashtirish // Innovative
Technologies in Construction: ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. 1-qism. – Toshkent, 2023. – B. 238–
240.
20. O‘zbekiston Respublikasining 2014-yil 6-maydagi «Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini
himoya qilish to‘g‘risida» O‘RQ-370-son Qonuni. https://lex.uz/docs/-2382409
21. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 29-martdagi «2021–2025 yillarda davlat
ishtirokidagi korxonalarni boshqarish va isloh qilish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida» 166-son Qarori.
https://lex.uz/ru/docs/5348948
22. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi rasmiy ma’lumotlari. – stat.uz (28.07.2026).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
