RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA TASHKILOT BOSHQARUV TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH: NAZARIY YONDASHUVLAR VA BAHOLASH METODOLOGIYASI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22621908Abstract
Raqamli transformatsiya sharoitida tashkilot boshqaruv tizimini takomillashtirishning
nazariy-metodologik asoslari tadqiq etilgan. Mahalliy va xorijiy ilmiy adabiyotlarni tizimli tahlil qilish asosida
boshqaruv tizimining texnologik, tashkiliy va institutsional komponentlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik ochib
berilgan, strategik boshqaruv, qaror qabul qilish mexanizmlari va inson kapitalini rivojlantirish masalalari
raqamli iqtisodiyot talablari nuqtayi nazaridan qayta ko‘rib chiqilgan. Mavjud baholash vositalari — an’anaviy
moliyaviy tahlil, Balanced Scorecard, EFQM mukammallik modeli va milliy raqamlashtirish reytinglarining
mavjud cheklovlarini hisobga olgan holda, tashkilotning raqamli boshqaruv salohiyatini kompleks baholash
uchun besh blok-mezonli “RAQAM” indeksi ishlab chiqilgan: Rahbariyat va strategik boshqaruv, Axborottexnologik
infratuzilma, Qarorlar qabul qilish tizimi, Adaptiv tashkiliy madaniyat, Malaka va inson kapitali.
Indeks chiziqli min-maks normallashtirish protsedurasi va ierarxiyalarni tahlil qilish usuli (AHP) asosida
hisoblanadi hamda tashkilotlarni to‘rt darajaga — yetakchi, barqaror, o‘tish davridagi va sust — tasniflash,
shuningdek, har bir daraja uchun tabaqalashtirilgan boshqaruv qarorlarini belgilash imkonini beradi.
Metodologiyaning amaliy qo‘llanilishi shartli namuna asosida sinovdan o‘tkazilib, uning boshqaruv qarorlarini
asoslash vositasi sifatidagi amaliy ahamiyati ko‘rsatib berilgan.
Keywords
raqamli transformatsiya, tashkilot boshqaruv tizimi, raqamli yetuklik, integral indeks, ierarxiyalarni tahlil qilish usuli, tashkiliy moslashuvchanlik, inson kapitali, sun’iy intellekt, qaror qabul qilish.References
1. Stoianova O., Lezina T., Ivanova V. How to Manage Companies in the Digital Age: Strategic Management
Prospects // Journal of Telecommunications and the Digital Economy. — 2022. — Vol. 10, No. 2. — P.
1–21.
2. Борреманс А. Д., Ануфриева В. Д. Стратегические подходы к управлению цифровой трансформацией
в организациях // Научный журнал НИУ ИТМО. Серия «Экономика и экологический менеджмент».
— 2024. — № 4. — С. 39–48.
3. Didenko N., Skripnuk D., Kikkas K., Kalinina O., Kosinski E. The Impact of Digital Transformation on the
Micrologistic System, and the Open Innovation in Logistics // Journal of Open Innovation: Technology,
Market, and Complexity. — 2021. — Vol. 7. — P. 1–27.
4. Поняева И. И., Кукушкин К. В., Рождественский О. И., Бабкин А. В. Стратегическое управление
организацией в условиях цифровой трансформации: основные тенденции // Российский журнал
менеджмента. — 2024. — Т. 22, № 3. — С. 333–369.
5. Поняева И. И. Референтная модель управления цифровой трансформацией организации //
π-Economy. — 2024. — Т. 17, № 2. — С. 27–43.
6. Tran V. H. T., Pavelková D. Digital Transformation Adoption and Its Influence on Performance: An Empirical
Study of Creative Companies in Vietnam // Creativity Studies. — 2024. — Vol. 17, No. 2. — P. 660–685.
7. Кокуйцева Т. В. Подходы к формированию методологии управления цифровой трансформацией
компаний наукоемких отраслей промышленности // Вопросы инновационной экономики. — 2022. —
С. 1443–1461.
8. Веретёхин А. В. Цифровые трансформации компании: классификация подходов к определению и
специфика управления // Цифровые стратегии и трансформации. — 2023. — Т. 6, № 2. — С. 91–101.
9. Измайлов М. К. Изменение ценностей и ориентиров управления промышленными предприятиями в
рамках цифровой трансформации // Трансформация социально-экономической системы. — 2022.
— С. 51–58.
10. Масюк Н. Н., Голованова О. С. Теоретико-методический подход к управлению человеческим
капиталом в контексте требований цифровой эпохи. — 2021. — С. 71–84.
11. Краковская И. Н., Корокошко Ю. В., Слушкина Ю. Ю. Российская практика государственного
регулирования цифровой трансформации промышленности. — 2023. — Т. 16, № 1. — С. 21–38. —
DOI: 10.18721/JE.16102.
12. Митрофанова Я. С., Буренина В. И. Цифровая трансформация в государственном управлении:
проектный менеджмент на основе нормативного регулирования // Вестник Волжского университета
им. В. Н. Татищева. — 2022. — Т. 2, № 1. — С. 83–91.
13. Фаттахов Х. И., Мальцев А. В., Гаврилина К. Э. Применение принципа индивидуализации в системе
управления качеством организации в контексте цифровой трансформации // Scientific Journal. —
2025. — Vol. 1, No. 54. — С. 150–160.
14. Собиров Б. Ш. Управление организацией на основе концепции жизненного цикла в контексте
цифровой трансформации // Творчество молодых ученых. — 2025. — С. 165–170.
15. Бакулина А. А. Ключевые компоненты систем управления организацией // Вестник Евразийской
науки. — 2025. — Т. 17, № 1. — С. 1–14.
16. Yuldasheva K. M. Korxonalar innovatsion faoliyatida raqamlashtirish istiqbollari // “Raqamli iqtisodiyot”
ilmiy-elektron jurnali. — 2025. — № 13. — B. 683–691.
17. Yuldasheva S. N. Raqamli iqtisodiyot sharoitida menejment strategiyalaridan foydalanish mexanizmlari //
“Raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnali. — 2025. — № 11. — B. 428–435.
18. Ogunmola G. A. Exploring the Impact of Digital Transformation on Economic Sustainability in Uzbekistan:
Opportunities and Implications // Journal of Business and Econometrics Studies. — 2024. — Vol. 1, No.
5. — P. 1–14.
19. Razgonau A. Comprehensive Study of Organizational Models for Building Maintenance under the Digital
Transformation of the Construction Industry // Professional Bulletin. Economy and Management. — 2025.
— No. 4. — P. 38–45.
20. Hanelt A., Bohnsack R., Marz D., Marante C. A. A Systematic Review of the Literature on Digital
Transformation: Insights and Implications for Strategy and Organizational Change // Journal of Management
Studies. — 2021. — P. 1159–1197.
21. Verhoef P. C., Broekhuizen T., Bart Y., Bhattacharya A., Dong J. Q., Fabian N., Haenlein M. Digital
Transformation: A Multidisciplinary Reflection and Research Agenda // Journal of Business Research. —
2021. — P. 889–901.
22. Kraus S., Durst S., Ferreira J. J., Veiga P., Kailer N., Weinmann A. Digital Transformation in Business and
Management Research: An Overview of the Current Status Quo // International Journal of Information
Management. — 2022. — No. 22. — P. 1–18.
23. Cosa M., Torelli R. Digital Transformation and Flexible Performance Management: A Systematic Literature
Review of the Evolution of Performance Measurement Systems // Global Journal of Flexible Systems
Management. — 2024. — Vol. 25, No. 3. — P. 445–466.
24. Аренков И. А., Смирнов С. А., Шарафутдинов Д. Р., Ябурова Д. В. Трансформация системы
управления предприятием при переходе к цифровой экономике // Russian Journal of Entrepreneurship.
— 2018. — Т. 19. — С. 1712–1722.
25. Каблашова И. В., Логунова И. В., Саликов Ю. А. Инновационное развитие системы управления
предприятием в условиях цифровой трансформации // Управление предприятием. — 2019. — Т. 27,
№ 2. — С. 46–58.
26. Кирильчук С. П., Каминская А. О., Мейлиев Т. А. Формирование эффективной системы
управления предприятием в условиях цифровых трансформаций // Экономика строительства и
природопользования. — 2021. — Т. 79, № 2. — С. 57–67.
27. Патрусова А. М. Цифровизация процессного управления организацией // Проблемы социально-
экономического развития Сибири. — 2022. — № 2. — С. 50–56.
28. Щербов В. О., Фоменко Н. М. Трансформация процессов управления организацией в современных
условиях // Вестник Евразийской науки. — 2023. — Т. 15. — № S1. — URL: https://esj.today/
PDF/57FAVN123.pdf.
29. Калязина Е. Г., Плешакова Е. Ю. Трансформация подходов к управлению в условиях цифровизации
// Теория и практика общественного развития. — 2024. — № 6. — С. 85–93.
30. Прони А. Ю., Афанасье А. С. Совершенствование механизмов менеджмента высокотехнологичного
предприятия в контексте цифровой трансформации // Естественно-гуманитарные исследования. —
2024. — Т. 53, № 3. — С. 575–578.
31. Фаттахов Х. И., Калинина О. В. Современное состояние и проблематика стратегического управления
организацией в контексте цифровой трансформации // Вестник Нижегородского университета им.
Н. И. Лобачевского. Серия: Социальные науки. — 2025. — Т. 77, № 1. — С. 76–85.
32. Луковников Н. В., Мингалева Ж. А. Механизм совершенствования системы управления
государственной компанией на основе её цифровой трансформации // Вестник экономики, права и
социологии. — 2025. — № 1. — С. 50–54.
33. Sebastian I. M., Ross J. W., Beath C., Mocker M., Moloney K. G. How Big Old Companies Navigate Digital
Transformation // MIS Quarterly Executive. — 2017. — Vol. 16, No. 3. — P. 197–213.
34. Trenerry B., Chng S., Wang Y., Suhaila Z. S., Lim S. S., Lu H. Y., Oh P. H. Preparing Workplaces for Digital
Transformation: An Integrative Review and Framework of Multi-Level Factors // Frontiers in Psychology. —
2021. — Vol. 12, No. 620766. — P. 1–24.
35. Erjavec J., Štemberger M. I., Jaklič J. How to Develop Organizational Forms for a Successful Digital
Transformation? Findings from Two Case Studies // Journal of the Knowledge Economy. — 2023. — No.
15. — P. 9576–9596.
36. Al-Moaid N. A. A., Almarhdi S. G. Developing Dynamic Capabilities for Successful Digital Transformation
Projects: The Mediating Role of Change Management // Journal of Innovation and Entrepreneurship. —
2024. — Vol. 13, No. 85. — P. 1–26.
37. Awad J. A. R., Martín-Rojas R. Digital Transformation Influence on Organisational Resilience through
Organisational Learning and Innovation // Journal of Innovation and Entrepreneurship. — 2024. — Vol. 13,
No. 69. — P. 1–24.
38. Масленников В. В., Ляндау Ю. В., Калинина И. А. Формирование системы цифрового управления
организацией // Формирование системы цифрового управления организацией. — 2019. — С. 116–
123.
39. Граммова Е. А., Вандеев Д. С. Развитие системы управления организацией в условиях цифровой
трансформации // Всероссийский журнал. — 2024. — Т. 62, № 3. — С. 738–742.
40. Мирзоева М. У. Организационные изменения в условиях цифровой трансформации: методология
управления и оценка эффективности // Вестник Евразийской науки. — 2024. — Т. 16, № 6. — С. 1–6.
41. Барановский В. Ю. Цифровая трансформация и стратегическое управление: переосмысление
понятий, подходов и организационных форм // π-Economy. — 2025. — Т. 18, № 4. — С. 54–67.
42. Юртайкин А. В., Каклюшкин В. В. Анализ методов цифровой трансформации предприятия //
Международный научно-исследовательский журнал. — 2024. — Т. 144, № 7. — С. 1–5.
43. Гуськова Н. Д., Ерастова А. В. Управление цифровой трансформацией предприятия //
Международный научно-исследовательский журнал. — 2024. — Т. 144, № 6. — С. 6–7.
44. Косарева И. Н., Самарина В. П. Особенности управления предприятием в условиях цифровизации
// Вестник Евразийской науки. — 2019. — Т. 11, № 3. — С. 1–9.
45. Барановский В. Ю., Зайченко И. М. Формирование стратегической карты управления предприятием
на основе концепции цифровой трансформации бизнеса // Научно-технические ведомости СПбГПУ.
Экономические науки. — 2018. — Т. 11, № 3. — С. 185–193.
46. Ahmed A., Alshurideh M., Al Kurdi B., Salloum S. A. Digital Transformation and Organizational Operational
Decision Making: A Systematic Review // Digital Transformation and Organizational Operational Decision
Making. — 2021. — P. 708–719.
47. Müller S. D., Zaggl M., Svangaard R., Jakobsen A. M. Digital Transformation Toward Data-Driven Decision-
Making: Theorizing Action Strategies in Response to Transformation Challenges // Communications of the
Association for Information Systems. — 2025. — No. 56. — P. 961–999.
48. Özkan A. M. Artificial Intelligence in Business and Management Literature: Conceptual Foundations,
Organisational Applications and Future Research Directions // European Modern Studies Journal. —
2025. — Vol. 9, No. 6. — P. 395–406.
49. Sekaki Y., Ziane H., Khazzar A. Artificial Intelligence in Management Studies (2021–2025): A Bibliometric
Mapping of Themes, Trends, and Global Contributions. — 2025. — Vol. 6, No. 9. — P. 62–80.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


