KAMBAG‘ALLIKNI QISQARTIRISHNING MAKROIQTISODIY SAMARADORLIGI: MANZILLI SAMARADORLIK INDEKSI (MSI) ASOSIDA BANDLIK DASTURLARINI BAHOLASH (O‘ZBEKISTON MISOLIDA)

Authors

  • Adhamjon Eshmurodov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22346088

Abstract

O‘zbekistonda kambag‘allikni qisqartirishning makroiqtisodiy samaradorligi bandlik
dasturlari misolida IMRAD tuzilmasi asosida tahlil qilingan. Rasmiy statistik ma’lumotlar asosida norasmiy
bandlik va yordamning manzilliligini ta’minlash bilan bog‘liq muammolar aniqlangan. Tadqiqotning asosiy natijasi
sifatida to‘rt komponentli Manzilli Samaradorlik Indeksi (MSI) modeli ishlab chiqilgan va ijtimoiy soliq imtiyozi
mexanizmi misolida sinovdan o‘tkazilgan. Qamrov bosqichiga qarab MSI qiymati 51,4 balldan 63,4 ballgacha
o‘zgarishi aniqlangan. 1 million kishini qamrab olish sharoitida yillik sof byudjet samarasi 2 181,6 milliard so‘mni
tashkil etishi hisoblangan. Tadqiqot natijalari asosida davlat organlari faoliyatida foydalanish mumkin bo‘lgan
amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi, Jahon banki,
Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi va Xalqaro Mehnat Tashkilotining rasmiy ma’lumotlariga asoslangan

Keywords

kambag‘allik, bandlik dasturlari, makroiqtisodiy samaradorlik, Manzilli Samaradorlik Indeksi, manzilli yordam, ijtimoiy soliq imtiyozi, norasmiy bandlik, byudjet samaradorligi, Gini koeffitsiyenti, O‘zbekiston iqtisodiyoti.

Author Biography

Adhamjon Eshmurodov

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi
Davlat siyosati va boshqaruvi akademiyasi
Davlat boshqaruvi maktabi magistranti

References

1. Adashov G‘. R. Kambag‘allikni qisqartirishning makroiqtisodiy samaradorligi: O‘zbekiston misolida //

Iqtisodiyot va moliya tadqiqotlari. — 2025. — T. 14, № 2. — B. 45–61.

2. Asian Development Bank. Poverty Data: Uzbekistan. — Manila: Asian Development Bank, 2025.

3. Banerjee A., Duflo E. Poor Economics: A Radical Rethinking of the Way to Fight Global Poverty. — New

York: PublicAffairs, 2011.

4. Braun V., Clarke V. Using Thematic Analysis in Psychology // Qualitative Research in Psychology. — 2006.

— Vol. 3, No. 2. — P. 77–101.

5. Eshmurodov A. R. Kambag‘al oila vakilini ishga olgan tadbirkorga ijtimoiy soliq imtiyozi berish bo‘yicha

analitik hisobot: muallifning nashr etilmagan ishlanmasi. — 2026.

6. Fuzailov S. A. Iqtisodiy islohotlarning kambag‘allikka ta’siri: makroiqtisodiy barqarorlik // O‘zbekiston

iqtisodiy jurnali. — 2025. — T. 3, № 1. — B. 22–34.

7. Gazeta.uz; World Bank. O‘zbekistonda kambag‘allik darajasi statistikasi. — Toshkent, 2025–2026.

8. Hamdamov Sh. K. Ijtimoiy himoya tizimini moliyalashtirish: manzilli yordam samaradorligi // Iqtisodiyot va

moliya. — 2024. — № 6. — B. 51–58.

9. Hasanov R. R. Kambag‘allikning institutsional omillari: rasmiy va norasmiy sektor // Toshkent iqtisodiyot

universiteti ilmiy axboroti. — 2024. — № 2. — B. 88–96.

10. Heckman J. J., LaLonde R. J., Smith J. A. The Economics and Econometrics of Active Labor Market

Programs // Handbook of Labor Economics. — 1999. — Vol. 3. — P. 1865–2097.

11. International Labour Organization. Gender-Responsive Diagnostics of the Informal Economy and

Employment in Uzbekistan. — Geneva: ILO, 2024.

12. International Labour Organization. Decent Work Country Programme for the Republic of Uzbekistan

2021–2025. — Geneva: ILO, 2024.

13. International Labour Organization. Uzbekistan Unveils Major Actions to Curb Informal Economy and

Strengthen Social Protection. — Tashkent: ILO News, 2026.

14. International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: 2025 Article IV Consultation — Staff Report. —

Washington, DC: IMF, 2025. — IMF Country Report No. 25/143.

15. O‘zbekiston Respublikasi Qonuni. Davlat ijtimoiy sug‘urtasi to‘g‘risida: 2025-yil; 2026-yil 1-yanvardan

kuchga kirgan. — Toshkent, 2025.

16. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Aholi turmush darajasi va bandlik statistikasi 2023–2024. —

Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi, 2024.

17. Sachs J. The End of Poverty: Economic Possibilities for Our Time. — New York: Penguin Press, 2005.

18. Sen A. Development as Freedom. — Oxford: Oxford University Press, 1999.

19. Stiglitz J. The Price of Inequality: How Today’s Divided Society Endangers Our Future. — New York: W. W.

Norton & Company, 2012.

20. World Bank. Charting Uzbekistan’s Path to Poverty Reduction: Insights from International Comparisons.

— Washington, DC: World Bank Group, 2024.

21. World Bank. Uzbekistan Overview — Macro Poverty Outlook. — Washington, DC: World Bank Group,

2026.

22. Zaripov B. K. Kambag‘allikni qisqartirishda xalqaro tajriba: O‘zbekiston uchun saboqlar // Ijtimoiy-iqtisodiy

tadqiqotlar. — 2024. — № 5. — B. 14–29.

Downloads

Published

2026-09-01

How to Cite

Eshmurodov , A. (2026). KAMBAG‘ALLIKNI QISQARTIRISHNING MAKROIQTISODIY SAMARADORLIGI: MANZILLI SAMARADORLIK INDEKSI (MSI) ASOSIDA BANDLIK DASTURLARINI BAHOLASH (O‘ZBEKISTON MISOLIDA). GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(9), 50–60. https://doi.org/10.5281/zenodo.22346088
Vol. 4 No. 9 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 9-son