RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA ASALARICHILIK TARMOG‘INI BARQAROR RIVOJLANTIRISHNING INNOVATSION YO‘NALISHLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22046287Abstract
Mazkur tezisda raqamli iqtisodiyot sharoitida asalarichilik tarmog‘ini barqaror
rivojlantirishning nazariy va amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Asalarichilik nafaqat asal va boshqa asalarichilik
mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi iqtisodiy tarmoq, balki qishloq xo‘jaligi ekinlarini changlatish, oziq-ovqat
xavfsizligini ta’minlash va agroekotizimlarning ekologik barqarorligini saqlashda muhim ahamiyatga ega
bo‘lgan strategik yo‘nalish sifatida baholangan. Tadqiqotda IoT sensorlari, aqlli uya texnologiyalari, katta
ma’lumotlar (Big Data), sun’iy intellekt va ma’lumotlarga asoslangan boshqaruv vositalarini asalarichilikka
joriy etish imkoniyatlari tahlil qilingan. Xorijiy, MDH va O‘zbekiston olimlarining ilmiy yondashuvlari qiyosiy
tahlil qilinib, raqamli texnologiyalar, iqlim omillari va iqtisodiy samaradorlikni yagona tizimda birlashtirish
bo‘yicha ilmiy bo‘shliq aniqlangan. Shu asosda “Raqamli asalarichilik modeli” taklif etilib, uning raqamli
monitoring, tahlil va boshqaruv, barqaror iqtisodiy natijalar hamda amaliy joriy etish yo‘nalishlari asoslab
berilgan.
Keywords
raqamli iqtisodiyot, asalarichilik, IoT, aqlli uya, katta ma’lumotlar, sun’iy intellekt, raqamli monitoring, iqlim o‘zgarishi, iqtisodiy samaradorlik, ma’lumotlarga asoslangan boshqaruv, raqamli klaster.References
1. Ritter W. Bee health and disease diagnostics in modern apiculture // Journal of Apicultural Research. –
2012. – Vol. 51, No. 1. – P. 1–6.
2. Edwards-Murphy F., Magno M., Whelan P. M., O’Halloran J., Popovici E. M. b+WSN: Smart beehive
with preliminary decision tree analysis for agriculture and honey bee health monitoring // Computers and
Electronics in Agriculture. – 2016. – Vol. 124. – P. 211–219. – DOI: 10.1016/j.compag.2016.04.008.
3. Spivak M., Mader E., Vaughan M., Euliss N. H. The plight of the bees // Environmental Science &
Technology. – 2011. – Vol. 45, No. 1. – P. 34–38. – DOI: 10.1021/es101468w.
4. Lebedev V. A. Innovative technologies in modern apiculture. – Moscow: Kolos Publishing, 2015.
5. Kopylov S. N. Technological modernization of beekeeping production // Russian Journal of Apiculture. –
2017. – Vol. 4, No. 2. – P. 15–21.
6. Petrov A. V. Digital transformation of rural economy and agricultural sectors // Economy of Agriculture of
Russia. – 2018. – No. 6. – P. 42–49.
7. Smirnova I. V. Digitalization of agriculture: Opportunities for beekeeping development // Agro-Industrial
Complex: Economics, Management. – 2020. – No. 9. – P. 55–63.
8. Abdurahmonov A. Qishloq xo‘jaligida innovatsion rivojlanish va tarmoqlar samaradorligi. – Toshkent:
Iqtisodiyot nashriyoti, 2018.
9. Nabiyev Sh. Asalarichilik tarmog‘ida ishlab chiqarish samaradorligini oshirish yo‘llari // O‘zbekiston qishloq
xo‘jaligi iqtisodiyoti. – 2019. – № 4. – B. 45–52.
10. Tuxliyev B. Qishloq hududlarini rivojlantirishda asalarichilikning ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati // Agroiqtisodiyot
va innovatsiyalar. – 2020. – № 2. – B. 60–67.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
