NOMODDIY AKTIVLAR BO‘YICHA OSHKORALIKNI TAKOMILLASHTIRISH VA MILLIY HISOBNI XALQARO STANDARTLAR BILAN UYGʻUNLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21982673Abstract
Maqolada axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sohasi nomoddiy aktivlari bo‘yicha
moliyaviy hisobotda axborotni oshkora qilish va milliy buxgalteriya hisobi (BHMS) hamda audit amaliyotini xalqaro
standartlar (MHXS, ISA) bilan uyg‘unlashtirish muammosi ko‘rib chiqiladi. Amaldagi 7-sonli BHMS oshkoralik
talablarining cheklanganligi va tan olinmagan resurslar (intellektual kapital, brend) umuman yoritilmasligi
moliyaviy hisobotda axborot tafovutini yuzaga keltirishi asoslanadi. Tadqiqot metodologiyasi sifatida qiyosiy
tahlil, tizimlashtirish va modellashtirish usullari qo‘llanilgan. Natijada milliy va xalqaro standartlarning qiyosiy
tahlili asosida to‘rt yo‘nalishli uyg‘unlashtirish dasturi hamda uch darajali oshkoralik tizimi (majburiy, qo‘shimcha,
ixtiyoriy) ishlab chiqildi. Ilmiy yangilik ushbu majmua dissertatsiyaning oldingi olti ilmiy natijasini — tasnifdan
uzluksiz auditgacha — yagona uyg‘unlashtirish doirasida birlashtirishda namoyon bo‘ladi
Keywords
nomoddiy aktiv, oshkoralik, uyg‘unlashtirish, BHMS, MHXS, IAS 38, intellektual kapital, integratsiyalashgan hisobot, axborot tafovuti, AKT sohasiReferences
1. Barker, R., Lennard, A., Penman, S. and Teixeira, A. (2022) ‘Accounting for intangible assets: suggested
solutions’, Accounting and Business Research, 52(6), pp. 601–630.
2. FASB (2024) Accounting Standards Codification: ASC 350-40 and ASC 985-20. Norwalk: Financial
Accounting Standards Board. Available at: https://asc.fasb.org (Accessed: 4 July 2026).
3. Hussinki, H., King, T., Dumay, J. and Steinhöfel, E. (2025) ‘Accounting for intangibles: a critical review’,
Journal of Accounting Literature, 47(5), pp. 27–51.
4. IFRS Foundation (2024a) IAS 38 Intangible Assets. London: IFRS Foundation.
5. IFRS Foundation (2024b) IAS 36 Impairment of Assets. London: IFRS Foundation.
6. Lev, B. (2001) Intangibles: Management, Measurement, and Reporting. Washington: Brookings
Institution Press.
7. Ministry of Finance of the Republic of Uzbekistan (2024) National Accounting Standard No. 7 ‘Intangible
Assets’. Tashkent. Available at: https://lex.uz (Accessed: 4 July 2026).
8. Oliveira, L., Rodrigues, L.L. and Craig, R. (2010) ‘Intangible assets and value relevance: evidence from
the Portuguese stock exchange’, The British Accounting Review, 42(4), pp. 241–252.
9. Suyunov, N.D. (2021) Asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar hisobi. Tashkent. Available at: https://www.
researchgate.net/publication/351773898 (Accessed: 4 July 2026).
10. Wyatt, A. (2008) ‘What financial and non-financial information on intangibles is value-relevant? A review
of the evidence’, Accounting and Business Research, 38(3), pp. 217–256.
11. Xajimuratov, N.Sh. (2024) ‘Moliyaviy hisobotning ishonchliligini ta’minlash yo‘nalishlari’, Iqtisodiy
taraqqiyot va tahlil, 2(4), pp. 15–22.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


