“MUVAFFAQIYATLI HARAKATLAR” (SUCCESSFUL EFFORTS) USULI ASOSIDA GEOLOGIYAQIDIRUV XARAJATLARINI KAPITALLASHTIRISH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH

Authors

  • Nurbek Rizayev
  • Bahodir Izbasarov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21888544

Abstract

Mazkur tezisda “Muvaffaqiyatli harakatlar” (Successful Efforts) usuli asosida geologiya-qidiruv
xarajatlarini kapitallashtirish mexanizmini takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Geologiya-qidiruv ishlariga
sarflanadigan xarajatlarning iqtisodiy mazmuni, ularni aktiv sifatida tan olish hamda hisobot davri xarajatlari sifatida
aks ettirish mezonlari tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida geologiya-qidiruv xarajatlarini hisobga olishning xalqaro
amaliyotda qo‘llaniladigan “Full Cost” va “Successful Efforts” usullari o‘rganilib, ularning o‘ziga xos xususiyatlari
baholangan. Shuningdek, MHXS (IFRS) 6 “Foydali qazilmalarni qidirish va baholash” standarti talablari asosida
qidiruv aktivlarini tan olish, baholash hamda ularning qadrsizlanishini aniqlash masalalari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot
natijasida geologiya-qidiruv xarajatlarini iqtisodiy samaradorlik mezonlari asosida kapitallashtirish, analitik hisobni
takomillashtirish va moliyaviy hisobot axborotlarining ishonchliligini oshirishga qaratilgan ilmiy-amaliy takliflar ishlab
chiqilgan.

Keywords

geologiya-qidiruv ishlari, qidiruv xarajatlari, kapitallashtirish, Successful Efforts, Full Cost, IFRS 6, qidiruv aktivlari, buxgalteriya hisobi, moliyaviy hisobot

Author Biographies

Nurbek Rizayev

Iqtisod fanlari doktori (DSc), professor

Bahodir Izbasarov

Mustaqil tadqiqotchi, Toshkent Kimyo xalqaro universiteti


References

1. International Accounting Standards Board. Conceptual Framework for Financial Reporting. – London:

IFRS Foundation, 2018. – 88 p.

2. International Accounting Standards Board. IAS 8 Accounting Policies, Changes in Accounting Estimates

and Errors. – London: IFRS Foundation, 2024. – 28 p.

3. International Accounting Standards Board. IAS 36 Impairment of Assets. – London: IFRS Foundation,

2024. – 120 p.

4. International Financial Reporting Standards Foundation. IFRS 6 Exploration for and Evaluation of Mineral

Resources. – London: IFRS Foundation, 2024. – 32 p.

5. Misund B., Osmundsen P., Asche F. Evidence on Valuation of Oil and Gas Exploration Assets // Energy

Economics. – 2005. – Vol. 27, No. 2. – P. 343–360.

6. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlarini joriy etish bo‘yicha

uslubiy tavsiyalar. – Toshkent, 2022.

7. Qodirov A.A., Raximov M.Yu. Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari asosida buxgalteriya hisobini

takomillashtirish masalalari: monografiya. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2021. – 240 b.

8. Schipper K. Principles-Based Accounting Standards // Accounting Horizons. – 2003. – Vol. 17, No. 1. – P.

61–72.

9. Sotvoldiyev A.S. Buxgalteriya hisobi nazariyasi va xalqaro standartlar: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Fan

va texnologiyalar, 2020. – 320 b.

10. Tsalavoutas I., Evans L. Transition to IFRS and Compliance with IFRS Requirements // Journal of

Accounting and Public Policy. – 2010. – Vol. 29, No. 1. – P. 54–76.

Downloads

Published

2026-02-25

How to Cite

Rizayev , N., & Izbasarov, B. (2026). “MUVAFFAQIYATLI HARAKATLAR” (SUCCESSFUL EFFORTS) USULI ASOSIDA GEOLOGIYAQIDIRUV XARAJATLARINI KAPITALLASHTIRISH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4, 500–503. https://doi.org/10.5281/zenodo.21888544
Vol. 4 (2026): «RAQAMLI TRANSFORMATSIYA VA SUN'IY INTELLEKT» jurnali  Maxsus son_Mahalliy tezis