“MUVAFFAQIYATLI HARAKATLAR” (SUCCESSFUL EFFORTS) USULI ASOSIDA GEOLOGIYAQIDIRUV XARAJATLARINI KAPITALLASHTIRISH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21888544Abstract
Mazkur tezisda “Muvaffaqiyatli harakatlar” (Successful Efforts) usuli asosida geologiya-qidiruv
xarajatlarini kapitallashtirish mexanizmini takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Geologiya-qidiruv ishlariga
sarflanadigan xarajatlarning iqtisodiy mazmuni, ularni aktiv sifatida tan olish hamda hisobot davri xarajatlari sifatida
aks ettirish mezonlari tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida geologiya-qidiruv xarajatlarini hisobga olishning xalqaro
amaliyotda qo‘llaniladigan “Full Cost” va “Successful Efforts” usullari o‘rganilib, ularning o‘ziga xos xususiyatlari
baholangan. Shuningdek, MHXS (IFRS) 6 “Foydali qazilmalarni qidirish va baholash” standarti talablari asosida
qidiruv aktivlarini tan olish, baholash hamda ularning qadrsizlanishini aniqlash masalalari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot
natijasida geologiya-qidiruv xarajatlarini iqtisodiy samaradorlik mezonlari asosida kapitallashtirish, analitik hisobni
takomillashtirish va moliyaviy hisobot axborotlarining ishonchliligini oshirishga qaratilgan ilmiy-amaliy takliflar ishlab
chiqilgan.
Keywords
geologiya-qidiruv ishlari, qidiruv xarajatlari, kapitallashtirish, Successful Efforts, Full Cost, IFRS 6, qidiruv aktivlari, buxgalteriya hisobi, moliyaviy hisobotReferences
1. International Accounting Standards Board. Conceptual Framework for Financial Reporting. – London:
IFRS Foundation, 2018. – 88 p.
2. International Accounting Standards Board. IAS 8 Accounting Policies, Changes in Accounting Estimates
and Errors. – London: IFRS Foundation, 2024. – 28 p.
3. International Accounting Standards Board. IAS 36 Impairment of Assets. – London: IFRS Foundation,
2024. – 120 p.
4. International Financial Reporting Standards Foundation. IFRS 6 Exploration for and Evaluation of Mineral
Resources. – London: IFRS Foundation, 2024. – 32 p.
5. Misund B., Osmundsen P., Asche F. Evidence on Valuation of Oil and Gas Exploration Assets // Energy
Economics. – 2005. – Vol. 27, No. 2. – P. 343–360.
6. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlarini joriy etish bo‘yicha
uslubiy tavsiyalar. – Toshkent, 2022.
7. Qodirov A.A., Raximov M.Yu. Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari asosida buxgalteriya hisobini
takomillashtirish masalalari: monografiya. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2021. – 240 b.
8. Schipper K. Principles-Based Accounting Standards // Accounting Horizons. – 2003. – Vol. 17, No. 1. – P.
61–72.
9. Sotvoldiyev A.S. Buxgalteriya hisobi nazariyasi va xalqaro standartlar: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Fan
va texnologiyalar, 2020. – 320 b.
10. Tsalavoutas I., Evans L. Transition to IFRS and Compliance with IFRS Requirements // Journal of
Accounting and Public Policy. – 2010. – Vol. 29, No. 1. – P. 54–76.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


