TASHQI SAVDONI BOZOR NAZARIYASI ASOSIDA MINTAQANING BARQAROR RIVOJLANISH OMILLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21537553Keywords:
tashqi savdo, bozor nazariyasi, mintaqaviy rivojlanish, barqarorlik, eksport salohiyati, iqtisodiy oʻsish, Oʻzbekiston, global bozor, investitsiya, diversifikatsiyaAbstract
Ushbu ilmiy maqola 2020–2025-yillar oraligʻida tashqi savdoning bozor nazariyalari asosida
mintaqaviy barqaror rivojlanishga taʼsiri va uning asosiy omillarini tadqiq etishga bagʻishlangan. Tadqiqotda tashqi
savdo aylanmasining iqtisodiy oʻsish surʼatlariga taʼsiri, eksport va import tarkibidagi oʻzgarishlar hamda mintaqaviy
iqtisodiy integratsiyaning barqarorlik koʻrsatkichlari bilan bogʻliqligi tahlil qilinadi. 2020-yildagi global pandemiya
inqirozidan soʻng iqtisodiyotning tiklanish davri va 2025-yilga kelib Oʻzbekiston tashqi savdo hajmining 81,2 milliard
dollarga yetishi kabi muhim koʻrsatkichlar tahliliy asos sifatida olindi. Maqolada klassik va zamonaviy savdo
nazariyalari prizmasi orqali mintaqaviy rivojlanishning institutsional va tarkibiy omillari yoritiladi. Shuningdek, xalqaro
savdo yoʻlaklarini diversifikatsiya qilish, xizmatlar eksportini oshirish va sanoat mahsulotlari raqobatbardoshligini
taʼminlash orqali barqaror rivojlanishga erishish strategiyalari ilgari suriladi. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki,
tashqi savdoni liberallashtirish va xalqaro bozor mexanizmlaridan samarali foydalanish mintaqaning makroiqtisodiy
barqarorligini taʼminlashda hal qiluvchi rol oʻynaydi.
References
1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi Oʻzbekiston taraqqiyot strategiyasi. – T.: Tasvir, 2022. – 416 b.
2. Porter M.E. The Competitive Advantage of Nations. – New York: Free Press, 1990. – 855 p.
3. Krugman P.R., Obstfeld M., Melitz M.J. International Economics: Theory and Policy. – 11th ed. – Pearson,
2018. – 800 p.
4. Gʻulomov S.S. Raqamli iqtisodiyot va uning istiqbollari. – T.: Iqtisodiyot, 2021. – 320 b.
5. Tursunov A.S. Mintaqaviy iqtisodiy integratsiya va tashqi savdo. – T.: Moliya-iqtisod, 2023. – 215 b.
6. World Bank. Uzbekistan Economic Update. – Washington, DC: World Bank, 2024.
7. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Tashqi savdo aylanmasi hisoboti.
2024. – T., 2025. – 95 b.
8. Abdukarimov B.A. Savdo iqtisodiyoti muammolari. – T.: Iqtisod-moliya, 2016. – 504 b.
9. Ricardo D. On the Principles of Political Economy and Taxation. – London: John Murray, 1817.
10. Smith A. An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. – London: Strahan and Cadell,
1776.
11. Heckscher E.F., Ohlin B. Interregional and International Trade. – Cambridge, MA: Harvard University
Press, 1933.
12. Sodiqov Z.R. Tashqi savdoda nazariyalarning amaliy ahamiyati // Iqtisodiy taraqqiyot jurnali. – 2025. – №
2. – B. 45–52.
13. UzDaily.uz. Uzbekistan’s Foreign Trade Turnover Exceeds $81 Billion in 2025. – 2026. [Elektron resurs].
14. International Trade Centre (ITC). Trade Map: Uzbekistan Export Performance. – Geneva, 2024. [Electronic
resource].
15. Navoiy viloyati statistika boshqarmasi. Tashqi savdo aylanmasi 2025: press-reliz. – Navoiy, 2025. – 12 b.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.