UZOQ MUDDATLI AKTIVLAR QADRSIZLANISHIDAN KO‘RILGAN ZARARLARNI TAN OLISH, TAQSIMLASH VA QAYTA TIKLASH OPERATSIYALARINING HISOB TA’MINOTINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21538376Ключевые слова:
uzoq muddatli aktivlar, qadrsizlanish zarari, kontraktiv schyot, subschyot, schyotlar rejasi, pul hosil qiluvchi birlik, zararni taqsimlash, qadrsizlanishni qayta tiklash, hisob siyosati, MHXS 36.Аннотация
Maqolada aksiyadorlik jamiyatlarida uzoq muddatli aktivlar qadrsizlanishidan ko‘rilgan zararlarni
tan olish, ularni pul hosil qiluvchi birlik aktivlari o‘rtasida taqsimlash va keyingi davrlarda qayta tiklash operatsiyalarini
buxgalteriya hisobida aks ettirishning uslubiy masalalari tadqiq etilgan. Milliy schyotlar rejasida qadrsizlanish operatsiyalarini
aks ettirishga mo‘ljallangan maxsus schyotlarning yetarlicha shakllantirilmaganligi MHXS 36 talablarini
amaliyotga samarali joriy etishni takomillashtirish zaruratini yuzaga keltiruvchi omillardan biri sifatida baholanadi.
Tadqiqot doirasida schyotlar rejasiga kontraktiv xarakterdagi sintetik schyotlar va subschyotlar kiritish, qadrsizlanish
zararini birlik aktivlari o‘rtasida taqsimlash hamda qayta tiklash operatsiyalarini hisobda aks ettirish tartibi ishlab
chiqilgan. Shuningdek, hisob siyosatida qadrsizlanishga oid majburiy elementlarni (test davriyligi, asosiy farazlar,
baholash yondashuvlari) belgilash yuzasidan takliflar asoslangan. Taklif etilgan hisob ta’minotining joriy etilishi moliyaviy
hisobotda aktivlarning iqtisodiy jihatdan asoslangan qiymatini shaffof aks ettirishga xizmat qilishi ko‘rsatilgan
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-fevraldagi PQ-4611-son «Moliyaviy hisobotning
xalqaro standartlariga o‘tish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi qarori // Qonunchilik
ma’lumotlari milliy bazasi. – 2020. – 25-fevral. – URL: https://lex.uz/docs/-4746047
2. O‘zbekiston Respublikasining 2016-yil 13-apreldagi O‘RQ-404-son «Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida»gi
Qonuni (yangi tahriri) // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – 2016. https://lex.uz/ru/docs/-2931253
3. International Accounting Standard 36 (IAS 36) «Impairment of Assets». – London: IFRS Foundation, 2023.
4. International Accounting Standard 12 (IAS 12) «Income Taxes». – London: IFRS Foundation, 2023.
5. AbuGhazaleh N.M., Al-Hares O.M., Roberts C. Accounting discretion in goodwill impairments: UK evidence
// Journal of International Financial Management & Accounting. – 2011. – Vol. 22, No. 3. – P. 165–204.
6. Amiraslani H., Iatridis G.E., Pope P.F. Accounting for asset impairment: a test for IFRS compliance across
Europe. – London: Cass Business School, City University London, 2013.
7. Elliott J.A., Shaw W.H. Write-offs as accounting procedures to manage perceptions // Journal of Accounting
Research. – 1988. – Vol. 26. – P. 91–119.
8. Francis J., Hanna J.D., Vincent L. Causes and effects of discretionary asset write-offs // Journal of
Accounting Research. – 1996. – Vol. 34. – P. 117–134.
9. Riedl E.J. An examination of long-lived asset impairments // The Accounting Review. – 2004. – Vol. 79, No.
3. – P. 823–852.
10. Hitchner J.R. Financial Valuation: Applications and Models. – 4th ed. – Hoboken: John Wiley & Sons,
2017.
11. Koller T., Goedhart M., Wessels D. Valuation: Measuring and Managing the Value of Companies. – 7th ed.
– Hoboken: John Wiley & Sons, 2020.
12. Karimov A.A., Islomov F.R., Avloqulov A.Z. Buxgalteriya hisobi. – Toshkent: Sharq, 2004. – 592 b.
13. Tashnazarov S.N. Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari: darslik. – Toshkent: Iqtisod-moliya, 2019. –
584 b.
Загрузки
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 ЗЕЛЁНАЯ ЭКОНОМИКА И РАЗВИТИЕ
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.