O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA IQTISODIY MEXANIZMNING QIYMATNI BAHOLASH VA NARX SHAKLLANISHIGA TA’SIRINI KUCHAYTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20040059Abstract
Ushbu maqolada iqtisodiy mexanizmning asosiy ishlab chiqarish omillari qiymatini baholash hamda
iqtisodiyotda tarmoqlararo ekvivalent tovar almashinuviga erishishga ta’siri bilan bog‘liq dolzarb muammolar tahlil qilingan.
Tadqiqotda narx shakllanishiga ta’sir etuvchi iqtisodiy mexanizm instrumentlari — narxlarni davlat tomonidan tartibga
solish, soliqqa tortish va boshqa omillarning zamonaviy rivojlanish tendensiyalariga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqotning
maqsadi narxlarni tartibga solish samaradorligini oshirish zaruratini asoslash, milliy iqtisodiyotning bazaviy tarmoqlarida
ekvivalent tarmoqlararo almashinuvni ta’minlash shart-sharoitlarini ishlab chiqish, ishlab chiqarishning asosiy omillariga
adolatli qiymat bahosini ta’minlash hamda tabiiy monopoliyalar va monopol korxonalar mahsulotlari bo‘yicha xarajatlar, foyda
va narxlarning asossiz oshishini cheklashga qaratilgan takliflarni ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, xo‘jalik
mexanizmini, xususan uning eng muhim iqtisodiy instrumentlari — narx shakllanishi va soliqqa tortishni takomillashtirish
bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Keywords
ishlab chiqarish omillari, soliqqa tortish, narx va narx shakllanishi, xo‘jalik mexanizmi, mahsulot rentabelligiReferences
1. Abalkin L.I. Sotsialistik jamiyat rivojlanishining xo‘jalik mexanizmi. – M.: Mysl, 1973. – 33–35-betlar.
2. Yasin E.G. Iqtisodiy tizimlar va radikal islohot. – M.: Ekonomika, 1990. – 55–56-betlar.
3. Kornai J. Erkin iqtisodiyot sari yo‘l: iqtisodiy islohotlarni himoya qiluvchi qarashlar. – M.: Ekonomika,
1990. – 12–13-betlar.
4. Shchennikov A.V. Iqtisodiy munosabatlar tizimida xo‘jalik mexanizmi // Chelyabinsk davlat universiteti
axborotnomasi. – 1999. – URL: https://cyberleninka.ru/article/n/hozyaystvennyy-mehanizm-v-sistemeekonomicheskih-
otnosheniy
5. Zadorozhnaya A.N. Xo‘jalik mexanizmining mohiyati va tuzilmasi // Omsk ilmiy axborotnomasi. – 2006.
– URL: https://cyberleninka.ru/article/n/suschnost-i-struktura-hozyaystvennogo-mehanizma/viewer
6. Voronin S., Uai D., Azimova F.M. Jahon iqtisodiyotida moliyaviy beqarorlik kuchayishi sharoitida soliqlar
va yig‘imlar klassifikatsiyasini rivojlantirish zarurati // Qozog‘iston Milliy bankining iqtisodiy sharhi. – 2023. – №
3. – 27–41-betlar. – URL: https://nationalbank.kz/ru/news/ekonomicheskoe-obozrenie/rubrics/2003
7. Cross T. Planning to Do an ICO? Don’t Forget About Taxes // Forbes. – 2018. – URL: https://www.forbes.
com/sites/yonasson/2017/11/21/planning-to-do-an-ico-dont-forgetabouttaxes/
8. Rasulov A.F., Voronin S.A. O‘zbekiston Respublikasining soliq tizimini shakllantirishning yangi
arxitekturasi // Iqtisodiyot va moliya. – 2020. – № 3. – 59–60-betlar.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
