ISHLAB CHIQARUVCHI ORTIQCHALIGI VA ISTE’MOLCHI ORTIQCHALIGI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20046355Keywords:
ishlab chiqaruvchi ortiqchaligi, iste’molchi ortiqchaligi, bozor samaradorligi, iqtisodiy farovonlik, talab va taklif, narx, iqtisodiy tahlil, mikroiqtisodiyotAbstract
Ushbu maqola iqtisodiyotning asosiy tushunchalari — iste’molchi va ishlab chiqaruvchi
ortiqchaligini atroflicha ko‘rib chiqadi. Iste’molchi ortiqchaligi iste’molchilarning mahsulotni to‘lashga tayyor
bo‘lgan maksimal narxdan pastroq narxda sotib olishlari natijasida erishadigan pul yutug‘ini ifodalaydi. Aksincha,
ishlab chiqaruvchi ortiqchaligi ishlab chiqaruvchilarning mahsulotni minimal qabul qilinadigan narxdan
yuqori narxda sotishlari natijasida oladigan iqtisodiy foydasini anglatadi. Ushbu ortiqchaliklarni tushunish bozor
samaradorligini, farovonlik taqsimotini va turli iqtisodiy siyosatlarning ta’sirini baholash uchun muhimdir. Tahlil
bozorga aralashuvlarning xaridorlar hamda sotuvchilar farovonligiga qanday ta’sir qilishini yoritadi.
References
[1] Acemoglu, D., Laibson, D., & List, J. A. Mikroiqtisodiyot. — New York: Pearson, 2023.
[2] Fleurbaey, M., & Maniquet, F. Adolat va ijtimoiy farovonlik nazariyasi. — Cambridge: Cambridge
University Press, 2020.
[3] Gabaix, X., & Laibson, D. “Xulq-atvor iqtisodiyoti va bozor” // Iqtisodiy istiqbollar jurnali. — 2022. —
Vol. 36, No. 3. — P. 109–132.
[4] Gentzkow, M. “Ko‘p tovarlar modelida yangi tovarlarni baholash” // Econometrica. — 2022. — Vol. 90,
No. 1. — P. 1–38.
[5] Greenstone, M., & Jack, B. “Atrof-muhit siyosatining taqsimotga ta’siri” // Resurslar iqtisodiyotining
yillik sharhi. — 2021. — Vol. 13. — P. 363–385.
[6] Hendren, N., & Sprung-Keyser, B. “Hukumat siyosatlarining yagona farovonlik tahlili” // Choraklik
iqtisodiyot jurnali. — 2020. — Vol. 135, No. 3. — P. 1209–1310.
[7] Hindriks, J., & Myles, G. D. O‘rta jamoat iqtisodiyoti. — Cambridge, MA: MIT Press, 2021.
[8] Alston, J. M., & Pardey, P. G. “Qishloq xo‘jaligi tadqiqotlari, hosildorlik va farovonlik” // Resurs
iqtisodiyoti yillik sharhi. — 2021. — Vol. 13. — P. 1–24.
[9] Weyl, E. G., & Fabinger, M. “Bozor qudratining farovonlikka ta’siri: yagona yondashuv” // Amerika
iqtisodiy sharhi. — 2020. — Vol. 110, No. 6. — P. 1625–1662
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.