MINTAQA SANOATINI MODERNIZATSIYA QILISHDA KLASTERLASH VA RAQAMLI BOSHQARUV TIZIMLARINING AHAMIYATI (QASHQADARYO VILOYATI MISOLIDA)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19596940Keywords:
mintaqa sanoati, sanoat modernizatsiyasi, sanoat klasterlari, klasterlash modeli, raqamli boshqaruv tizimlari, innovatsion rivojlanish, hududiy iqtisodiyot, sanoat samaradorligiAbstract
Ushbu maqolada mintaqaviy sanoatni modernizatsiya qilish jarayonida klasterlash mexanizmlari hamda
raqamli boshqaruv tizimlarining iqtisodiy ahamiyati tahlil qilinadi. Raqamlashtirilgan globallashuv iqtisodiyoti sharoitida
sanoat tarmoqlarida yuz berayotgan texnologik o‘zgarishlar va raqamli transformatsiya jarayonlari boshqaruvda
zamonaviy yondashuvlarni talab etmoqda.
Tadqiqotda klasterlash konsepsiyasining nazariy jihatlari hamda uning mintaqaviy iqtisodiy rivojlanishdagi roli o‘rganilgan.
Klaster modeli ishlab chiqarish korxonalari, ilmiy-innovatsion markazlar, logistika tashkilotlari va xizmat ko‘rsatish
infratuzilmasi o‘rtasida o‘zaro hamkorlikni shakllantirish orqali iqtisodiy samaradorlikni oshirishga xizmat qiladi. Ushbu
tizim ishlab chiqarish zanjirining barcha bosqichlarini integratsiyalashgan holda tashkil etish imkonini beradi.
Natijada innovatsion faoliyat faollashadi, ishlab chiqarish xarajatlari kamayadi hamda hududiy iqtisodiy raqobatbardoshlik
darajasi oshadi. Maqolada sanoat korxonalarini boshqarishda raqamli texnologiyalarni qo‘llash masalalari ham tahlil
qilingan. Raqamli boshqaruv tizimlari ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish, ma’lumotlarni tezkor qayta ishlash
hamda boshqaruv qarorlarini optimallashtirish imkonini beradi.
Zamonaviy sanoatda ERP tizimlari, IoT texnologiyalari hamda Big Data (katta ma’lumotlar) tahlili asosidagi boshqaruv
mexanizmlarini joriy etish ishlab chiqarish samaradorligini sezilarli darajada oshiradi. Tadqiqot natijalari klasterlash
modeli, infratuzilma va raqamli boshqaruv tizimlarini uyg‘unlashtirish mintaqa sanoatini modernizatsiya qilishning samarali
yo‘nalishlaridan biri ekanligini ko‘rsatadi.
Ushbu yondashuv ishlab chiqarish jarayonlarini takomillashtirish, innovatsion rivojlanishni rag‘batlantirish hamda hududiy
iqtisodiy o‘sishni jadallashtirishga xizmat qiladi. Tadqiqot natijalari mintaqaviy sanoat siyosatini takomillashtirish va sanoat
klasterlarini rivojlantirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi.
References
1. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Digital Transformation of Industry. – Paris, 2020.
2. World Bank. Digital Development and Economic Growth. – 2021.
3. Porter M.E. The Competitive Advantage of Nations. – Harvard Business School Press, 1998.
4. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Industry 4.0 and Digitalisation Reports. – 2022.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining iqtisodiy islohotlarga oid farmon va qarorlari.
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 13-iyundagi PQ-3054-sonli qarori. – URL: https://lex.uz/docs/-
3240016
7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 4-fevraldagi PF-17-sonli Farmoni. – URL: https://www.lex.uz/uz/
docs/-8037362
8. Muallif hisob-kitoblari asosida (Qashqadaryo viloyati statistik ma’lumotlari).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.