MAMLAKATIMIZ TURIZM SOHASI XIZMATLAR SIFATI BILAN BOG‘LIQ IQTISODIY KO‘RSATKICHLAR
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19597100Ключевые слова:
turizm, xizmat sifati, iqtisodiy ko‘rsatkichlar, turizm daromadi, mehmonxona infratuzilmasi.Аннотация
Turizm jahon iqtisodiyotining strategik muhim tarmog‘iga aylangan bo‘lib, ko‘plab rivojlanayotgan davlatlar
uchun eksportning asosiy manbai bo‘lib xizmat qilmoqda. O‘zbekistonda 2015–2024-yillar oralig‘ida soha misli ko‘rilmagan
sur’atlar bilan o‘sdi: xorijiy turistlar oqimi 8,2 million nafarga, turizm xizmatlari eksporti esa 3,52 milliard dollarga yetdi.
Miqdoriy o‘sishga qaramay, xizmat ko‘rsatish sifati va xalqaro standartlar o‘rtasidagi tafovut saqlanib qolmoqda, bu esa
turistlarning o‘rtacha xarajatlari pastligi va takroriy tashriflar cheklanganligida namoyon bo‘lmoqda. Tadqiqotning maqsadi
O‘zbekiston, xususan, Samarqand viloyati misolida turizm xizmatlari sifati va iqtisodiy ko‘rsatkichlar o‘rtasidagi bog‘liqlikni
empirik tahlil qilishdan iborat. Tahlillar TripAdvisor reytingi va turizm daromadi o‘rtasida yuqori korrelyatsiya (r = 0,87)
mavjudligini ko‘rsatdi; xizmat sifati 1 ballga oshganda daromad 28–35 % ga o‘sishi aniqlandi. Samarqandda o‘rtacha
tunash muddati 4,8 kunni tashkil etib, kadrlar malakasi va raqamli xizmatlar yetishmasligi sababli xalqaro ko‘rsatkichlardan
orqada qolmoqda. Mazkur tadqiqotda ilk bor O‘zbekiston sharoitida “qiymat uchun pul” konsepsiyasi va xizmat sifati
bog‘liqligi Samarqand viloyati misolida kompleks tahlil qilindi. Sifatli o‘sishga o‘tish uchun milliy sifat reyting tizimini joriy
etish, Samarqandda Turizm sifati akademiyasini tashkil etish va sifat ko‘rsatkichlarini “Turizm-2030” strategiyasining
asosiy KPI si sifatida belgilash taklif etiladi.
Библиографические ссылки
1. Parasuraman A., Zeithaml V.A., Berry L.L. SERVQUAL: A multiple-item scale for measuring consumer perceptions of
service quality // Journal of Retailing. — 1988. — Vol. 64. — № 1. — P. 12–40.
2. Cronin J.J., Taylor S.A. Measuring service quality: A reexamination and extension // Journal of Marketing. — 1992. —
Vol. 56. — № 3. — P. 55–68.
3. Oh H. The effect of brand class, brand awareness, and price on customer value and behavioral intentions // Journal of
Hospitality & Tourism Research. — 2000. — Vol. 24. — № 2. — P. 136–162.
4. Gallarza M.G., Gil Saura I. Value dimensions, perceived value, satisfaction and loyalty: an investigation of university
students’ travel behaviour // Tourism Management. — 2006. — Vol. 27. — № 3. — P. 437–452.
5. Creswell J.W., Plano Clark V.L. Designing and Conducting Mixed Methods Research. — 3rd ed. — Thousand Oaks,
CA: Sage Publications, 2017. 520 p.
6. UN Tourism. International Recommendations for Tourism Statistics 2008 (IRTS 2008). — Madrid: United Nations, 2008
(2024 yil yangilangan nashr). — 148 p. — URL: https://www.unwto.org/tourism-statistics/on-basic-tourism-statistics
7. UN Tourism. World Tourism Barometer. — Vol. 22. — Issue 1. — Madrid, 2024. — 180 p. — URL: https://www.unwto.
org/world-tourism-barometer
8. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. O‘zbekistonda turizm. 2020–2023 yillar statistik to‘plami. — Toshkent:
Statagentlik, 2024. — 220 b.
9. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Turizm va dam olish rivojlanishining asosiy ko‘rsatkichlari. 2023 yil
statistik byulleteni. — Toshkent: Statagentlik, 2024. — 200 b.
10. Tursunova G.R. Turistik xizmatlarni ko‘rsatishda sifatning iqtisodiy muammolari // Iqtisodiyot va innovatsion
texnologiyalar. — 2025. — № 1. — B. 45–58.
11. Karimov M., va boshq. Tourism Sustainability in Uzbekistan: Challenges and Opportunities Along the Silk Road //
Economies. — 2025. — Vol. 13. — № 9. — P. 250. — DOI: 10.3390/economies13090250.
12. Suyunov R.G‘. Service Quality in the Tourism Industry: A Case Study of Uzbekistan // Central Asian Journal of
Innovation and Tourism Management and Finance. — 2025. — Vol. 6. — № 2. — P. 112–128.
13. Astanakulov O. Assessing the Contribution of Tourism to Uzbekistan’s Economic Growth: Analysis of Influencing
Factors // Economics, Finance and Management Review. — 2025. — № 1. — P. 78–95.
Загрузки
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 ЗЕЛЁНАЯ ЭКОНОМИКА И РАЗВИТИЕ
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.